Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Câu hỏi trang 67 SGK Vật lí 12

Bài 16. Từ thông. Hiện tượng cảm ứng điện từ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Từ biểu thức (16.1), hãy cho biết trong trường hợp nào thì từ thông qua vòng dây diện tích S giới hạn bởi vòng dây dẫn kín (C) có trị số bằng 0, có trị số dương, trị số âm.

Lời giải

Biểu thức (16.1) về từ thông qua diện tích $S$ giới hạn bởi vòng dây dẫn kín $(C)$:

$$\Phi = BS\cos\alpha$$

trong đó $\alpha$ là góc hợp bởi vectơ pháp tuyến $\vec{n}$ của mặt $S$ và vectơ cảm ứng từ $\vec{B}$. Vì $B > 0$ và $S > 0$ nên dấu và trị số của $\Phi$ chỉ phụ thuộc vào $\cos\alpha$.

a) Từ thông bằng 0:

$\Phi = 0$ khi $\cos\alpha = 0$, tức là $\alpha = 90^\circ$.

Khi đó vectơ pháp tuyến $\vec{n}$ vuông góc với $\vec{B}$, nghĩa là $\vec{B}$ nằm song song với mặt phẳng vòng dây (các đường sức từ không xuyên qua mặt $S$).

b) Từ thông có trị số dương:

$\Phi > 0$ khi $\cos\alpha > 0$, tức là $0^\circ \le \alpha < 90^\circ$ ($\alpha$ là góc nhọn).

Khi đó góc giữa vectơ pháp tuyến $\vec{n}$ và vectơ $\vec{B}$ là góc nhọn. Trường hợp đặc biệt $\alpha = 0^\circ$ ($\vec{n}$ cùng hướng $\vec{B}$) thì $\Phi = BS$ đạt giá trị dương lớn nhất.

c) Từ thông có trị số âm:

$\Phi < 0$ khi $\cos\alpha < 0$, tức là $90^\circ < \alpha \le 180^\circ$ ($\alpha$ là góc tù).

Khi đó góc giữa vectơ pháp tuyến $\vec{n}$ và vectơ $\vec{B}$ là góc tù. Trường hợp đặc biệt $\alpha = 180^\circ$ ($\vec{n}$ ngược hướng $\vec{B}$) thì $\Phi = -BS$ đạt giá trị âm nhỏ nhất.

Đáp số

$\Phi = 0$ khi $\alpha = 90^\circ$ ($\vec{B}$ song song mặt phẳng vòng dây)$\Phi > 0$ khi $0^\circ \le \alpha < 90^\circ$ ($\alpha$ nhọn)$\Phi < 0$ khi $90^\circ < \alpha \le 180^\circ$ ($\alpha$ tù)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.