Giải Câu hỏi trang 83 SGK Vật lí 12
Đề bài
So sánh điểm khác nhau cơ bản giữa điện từ trường với điện trường, từ trường.
Lời giải
Nhận xét chung: Điện trường, từ trường là hai trường riêng rẽ, còn điện từ trường là một trường thống nhất gồm hai thành phần không tách rời. Có thể so sánh theo các mặt sau:
a) Về điều kiện tồn tại (nguồn gốc)
- *Điện trường:* tồn tại xung quanh điện tích. Điện trường tĩnh gắn với điện tích đứng yên.
- *Từ trường:* tồn tại xung quanh nam châm và dòng điện, tức là gắn với điện tích chuyển động (dòng điện).
- *Điện từ trường:* xuất hiện khi có điện trường biến thiên hoặc từ trường biến thiên. Theo thuyết Maxwell, điện trường biến thiên sinh ra từ trường, và từ trường biến thiên sinh ra điện trường.
b) Về tính độc lập
- *Điện trường, từ trường (tĩnh):* có thể tồn tại riêng rẽ, độc lập với nhau (một điện tích đứng yên chỉ gây ra điện trường; một dòng điện không đổi gây ra từ trường không đổi).
- *Điện từ trường:* điện trường và từ trường biến thiên không thể tách rời, luôn chuyển hóa lẫn nhau và cùng tồn tại như hai mặt của một trường duy nhất.
c) Về bản chất
- *Điện trường, từ trường:* chỉ là một thành phần (điện hoặc từ) của trường điện từ, ứng với trường hợp trường không biến thiên theo thời gian.
- *Điện từ trường:* là trường thống nhất, dạng tồn tại tổng quát của trường điện từ, trong đó điện trường và từ trường chỉ là biểu hiện ở những điều kiện cụ thể.
Kết luận: Điểm khác nhau cơ bản là điện trường và từ trường có thể tồn tại độc lập, riêng rẽ và gắn với điện tích đứng yên hoặc chuyển động; còn điện từ trường là một thể thống nhất gồm điện trường biến thiên và từ trường biến thiên luôn gắn liền, chuyển hóa qua lại và không tách rời nhau.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.