Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Bài 4 trang 54 SGK Vật lí 12

Bài 13. Bài tập về khí lí tưởng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một bình chứa một chất khí được nén ở nhiệt độ 27 °C và áp suất 40 atm. Nếu nhiệt độ của khí giảm xuống còn 12 °C và một nửa lượng khí thoát ra khỏi bình thì áp suất khí sẽ bằng bao nhiêu?

Lời giải

Tóm tắt – đổi đơn vị nhiệt độ ra Kelvin

- Trạng thái đầu: T1=27+273=300 KT_1 = 27 + 273 = 300\ \text{K}; p1=40 atmp_1 = 40\ \text{atm}; lượng khí n1n_1; thể tích bình VV (không đổi).
- Trạng thái sau: T2=12+273=285 KT_2 = 12 + 273 = 285\ \text{K}; vì một nửa khí thoát ra nên n2=n12n_2 = \dfrac{n_1}{2}; thể tích vẫn là VV.

Lập luận bằng phương trình Cla-pê-rôn (khí lí tưởng)

Vì lượng khí thay đổi nên không dùng được phương trình trạng thái cho một lượng khí xác định. Ta dùng phương trình:
pV=nRTpV = nRT

- Trạng thái đầu: p1V=n1RT1⇒n1RV=p1T1p_1 V = n_1 R T_1 \Rightarrow \dfrac{n_1 R}{V} = \dfrac{p_1}{T_1}
- Trạng thái sau: p2V=n2RT2=n12RT2p_2 V = n_2 R T_2 = \dfrac{n_1}{2} R T_2

Suy ra:
p2=n1RV⋅T22=p1T1⋅T22=p1 T22 T1p_2 = \frac{n_1 R}{V}\cdot\frac{T_2}{2} = \frac{p_1}{T_1}\cdot\frac{T_2}{2} = \frac{p_1\, T_2}{2\,T_1}

Thay số
p2=40×2852×300=11400600=19 (atm)p_2 = \frac{40 \times 285}{2 \times 300} = \frac{11400}{600} = 19\ \text{(atm)}

Kiểm tra lại: Nhiệt độ giảm làm áp suất giảm theo tỉ lệ 285300=0,95\dfrac{285}{300}=0,95; đồng thời mất một nửa khí làm áp suất giảm thêm một nửa. Vậy p2=40×0,95×12=19 atmp_2 = 40 \times 0,95 \times \dfrac{1}{2} = 19\ \text{atm} — phù hợp.

Kết luận: Áp suất của khí trong bình lúc sau là p2=19 atmp_2 = 19\ \text{atm}.

Đáp số

p₂ = 19 atm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.