Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Bài 5 trang 32 SGK Vật lí 12

Bài 4. Bài tập về vật lí nhiệt   Đã kiểm chéo

Đề bài

Dùng bếp điện để đun một ấm nhôm khối lượng 600600 g đựng 1,51{,}5 lít nước ở nhiệt độ 20 ∘C20\ ^\circ\text{C}. Sau 3535 phút đã có 20%20\% lượng nước trong ấm hoá hơi ở nhiệt độ sôi 100 ∘C100\ ^\circ\text{C}. Tính nhiệt lượng trung bình mà bếp điện cung cấp cho ấm nước trong mỗi giây, biết chỉ có 75%75\% nhiệt lượng mà bếp toả ra được dùng vào việc đun ấm nước. Biết nhiệt dung riêng của nhôm là 880880 J/kg.K, của nước là 4 2004\,200 J/kg.K; nhiệt hoá hơi riêng của nước ở nhiệt độ sôi 100 ∘C100\ ^\circ\text{C} là 2,26⋅1062{,}26 \cdot 10^6 J/kg; khối lượng riêng của nước là 11 kg/lít.

Lời giải

Tóm tắt dữ kiện (đổi đơn vị):

- Khối lượng ấm nhôm: m1=600 g=0,6 kgm_1 = 600\ \text{g} = 0{,}6\ \text{kg}
- Khối lượng nước: m2=1,5 lít×1 kg/lít=1,5 kgm_2 = 1{,}5\ \text{lít} \times 1\ \text{kg/lít} = 1{,}5\ \text{kg}
- Độ tăng nhiệt độ: Δt=100−20=80 ∘C\Delta t = 100 - 20 = 80\ ^\circ\text{C}
- Thời gian đun: τ=35 phút=35×60=2100 s\tau = 35\ \text{phút} = 35 \times 60 = 2100\ \text{s}
- Khối lượng nước hoá hơi: m=20% m2=0,2×1,5=0,3 kgm = 20\%\ m_2 = 0{,}2 \times 1{,}5 = 0{,}3\ \text{kg}
- c1=880 J/kg.Kc_1 = 880\ \text{J/kg.K}; c2=4200 J/kg.Kc_2 = 4200\ \text{J/kg.K}; L=2,26⋅106 J/kgL = 2{,}26\cdot10^6\ \text{J/kg}; hiệu suất H=75%=0,75H = 75\% = 0{,}75.

Bước 1 — Nhiệt lượng làm ấm và nước nóng lên tới 100 ∘C100\ ^\circ\text{C}:

Q1=(m1c1+m2c2) Δt=(0,6×880+1,5×4200)×80Q_1 = (m_1 c_1 + m_2 c_2)\,\Delta t = (0{,}6 \times 880 + 1{,}5 \times 4200)\times 80
Q1=(528+6300)×80=6828×80=546 240 JQ_1 = (528 + 6300)\times 80 = 6828 \times 80 = 546\,240\ \text{J}

Bước 2 — Nhiệt lượng làm 20%20\% lượng nước hoá hơi ở 100 ∘C100\ ^\circ\text{C}:

Q2=L m=2,26⋅106×0,3=678 000 JQ_2 = L\,m = 2{,}26\cdot10^6 \times 0{,}3 = 678\,000\ \text{J}

Bước 3 — Nhiệt lượng có ích (thực sự dùng để đun ấm nước):

Qích=Q1+Q2=546 240+678 000=1 224 240 JQ_{\text{ích}} = Q_1 + Q_2 = 546\,240 + 678\,000 = 1\,224\,240\ \text{J}

Bước 4 — Nhiệt lượng bếp phải toả ra (vì chỉ 75%75\% được dùng để đun):

Qích=H Qtoả  ⇒  Qtoả=QíchH=1 224 2400,75=1 632 320 JQ_{\text{ích}} = H\,Q_{\text{toả}} \;\Rightarrow\; Q_{\text{toả}} = \dfrac{Q_{\text{ích}}}{H} = \dfrac{1\,224\,240}{0{,}75} = 1\,632\,320\ \text{J}

Bước 5 — Nhiệt lượng trung bình bếp cung cấp trong mỗi giây:

Q‾=Qtoảτ=1 632 3202100≈777,3 J\overline{Q} = \dfrac{Q_{\text{toả}}}{\tau} = \dfrac{1\,632\,320}{2100} \approx 777{,}3\ \text{J}

Kiểm tra: 777,3×2100×0,75≈1 224 240 J=Q1+Q2777{,}3 \times 2100 \times 0{,}75 \approx 1\,224\,240\ \text{J} = Q_1 + Q_2 ✓.

Kết luận: Mỗi giây bếp điện cung cấp trung bình khoảng 777,3 J777{,}3\ \text{J} (tức công suất toả nhiệt của bếp ≈777,3 W\approx 777{,}3\ \text{W}).

Đáp số

Q‾≈777,3\overline{Q} \approx 777,3 J (mỗi giây), tức công suất bếp ≈777,3\approx 777,3 W

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.