Giải Câu hỏi trang 12 SGK Vật lí 12
Đề bài
Các hệ thức sau đây mô tả các quá trình thay đổi nội năng nào?
1. khi , khi .
2. khi , khi .
3. khi và .
4. khi và .
Lời giải
Quy ước dấu (theo SGK KNTT): Định luật I nhiệt động lực học viết , trong đó:
- : hệ nhận nhiệt lượng; : hệ truyền (tỏa) nhiệt lượng.
- : hệ nhận công (có vật khác thực hiện công lên hệ); : hệ thực hiện (sinh) công lên vật khác.
1. (ứng với : hệ không trao đổi công, chỉ truyền nhiệt — ví dụ truyền nhiệt khi thể tích không đổi):
- Khi : hệ nhận nhiệt lượng nên , nội năng của hệ tăng. Đây là quá trình truyền nhiệt làm nội năng tăng.
- Khi : hệ tỏa nhiệt lượng nên , nội năng của hệ giảm. Đây là quá trình truyền nhiệt làm nội năng giảm.
2. (ứng với : hệ không trao đổi nhiệt, chỉ thực hiện công — quá trình đoạn nhiệt):
- Khi : hệ nhận công (bị nén) nên , nội năng của hệ tăng. Đây là quá trình thực hiện công làm nội năng tăng.
- Khi : hệ sinh công (dãn nở) nên , nội năng của hệ giảm. Đây là quá trình thực hiện công làm nội năng giảm.
3. khi và : hệ vừa nhận nhiệt lượng () vừa sinh công (dãn nở, ). Nội năng thay đổi do đồng thời truyền nhiệt và thực hiện công: hệ nhận nhiệt nhưng lại sinh công ra ngoài. Dấu của phụ thuộc độ lớn của và (nội năng tăng nếu , giảm nếu ).
4. khi và : hệ vừa tỏa nhiệt lượng () vừa nhận công (bị nén, ). Nội năng thay đổi do đồng thời truyền nhiệt và thực hiện công: hệ nhận công từ ngoài nhưng lại tỏa nhiệt ra. Dấu của phụ thuộc độ lớn của và (nội năng tăng nếu , giảm nếu ).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.