Giải Hoạt động 2 trang 21 SGK Vật lí 11
Đề bài
Hình 5.4 là đồ thị động năng, thế năng và cơ năng của một vật dao động điều hoà theo thời gian.
a) Động năng và thế năng của vật thay đổi như thế nào trong các khoảng thời gian: từ 0 đến , từ đến , từ đến , từ đến .
b) Tại các thời điểm: ; ; ; , động năng và thế năng của vật có giá trị như thế nào (tính theo W). Nghiệm lại để thấy ở mỗi thời điểm đó .
Đồ thị có trục tung là năng lượng (), trục hoành là thời gian t với các mốc . Cơ năng W là đường nằm ngang không đổi ở trên cùng. Động năng và thế năng là hai đường hình sin dao động ngược pha nhau, cùng dao động quanh giá trị trung bình (đường đứt nét nằm ngang), biên độ từ 0 đến W, với chu kì bằng . Tại : (cực đại) và . Sau đó giảm còn tăng; tại : và . Quá trình lặp lại ngược trở lại, tại mọi thời điểm tổng hai đường luôn bằng W.
Lời giải
## a) Sự thay đổi của động năng và thế năng trong từng khoảng thời gian
Trong dao động điều hoà, cơ năng luôn không đổi. Khi động năng tăng thì thế năng giảm và ngược lại, với chu kì biến thiên bằng . Từ đồ thị (Hình 5.4), tại ta có (cực đại) và .
- Từ đến : động năng giảm từ về ; thế năng tăng từ lên .
- Từ đến : động năng tăng từ lên ; thế năng giảm từ về .
- Từ đến : động năng giảm từ về ; thế năng tăng từ lên .
- Từ đến : động năng tăng từ lên ; thế năng giảm từ về .
Ở mọi thời điểm, tổng không đổi.
##
b) Giá trị động năng, thế năng tại các thời điểm (tính theo )
Từ đồ thị, động năng và thế năng biến thiên tuần hoàn với chu kì quanh giá trị trung bình . Dựa vào dạng đồ thị:
Tại :
Kiểm tra: ✓
Tại : đây là thời điểm giữa và , hai đường cắt nhau tại giá trị trung bình:
Kiểm tra: ✓
Tại :
Kiểm tra: ✓
Tại : đây là thời điểm giữa và , hai đường lại cắt nhau tại giá trị trung bình:
Kiểm tra: ✓
Kết luận: Tại tất cả các thời điểm trên, luôn có , đúng với định luật bảo toàn cơ năng trong dao động điều hoà.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.