Mục lục Bài 105/105
Sách giáo khoa Vật lí 11

Giải Câu hỏi trang 72 SGK Vật lí 11

Bài 18. Điện trường đều   Đã kiểm chéo

Đề bài

Để chẩn đoán hình ảnh trong y học, người ta thường sử dụng tia X (hay tia Rơn-ghen) để chụp X quang và chụp CT. Cho rằng vùng điện trường giữa hai cực của ống tia X (Hình 18.2) là một điện trường đều, chùm electron từ catôt đến anôt được coi là một chùm hẹp song song. Khoảng cách giữa hai cực bằng 2 cm, hiệu điện thế giữa hai cực là 120 kV. Hãy tính lực điện trường tác dụng lên electron.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 72 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ cấu tạo ống phóng tia X: một ống thuỷ tinh nằm ngang, đầu bên trái là cực âm K (catôt, nối với dấu −), đầu bên phải là cực dương A (anôt, nối với dấu +). Chùm electron được phóng từ catôt K sang anôt A dọc theo trục ống; khi đập vào anôt A, electron làm phát ra chùm tia X toả ra phía dưới. Khoảng cách giữa hai cực là 2 cm và hiệu điện thế giữa hai cực là 120 kV.

Lời giải

Tóm tắt: Khoảng cách hai cực d=2 cm=0,02 md = 2\ \text{cm} = 0,02\ \text{m}; hiệu điện thế U=120 kV=120 000 VU = 120\ \text{kV} = 120\,000\ \text{V}; điện tích electron có độ lớn e=1,6⋅10−19 Ce = 1,6\cdot10^{-19}\ \text{C}.

Bước 1. Cường độ điện trường đều giữa hai cực

Vì giữa hai cực là điện trường đều nên:
E=Ud=120 0000,02=6⋅106 (V/m).E = \dfrac{U}{d} = \dfrac{120\,000}{0,02} = 6\cdot10^{6}\ (\text{V/m}).

Bước 2. Lực điện tác dụng lên electron

Độ lớn lực điện tác dụng lên electron:
F=eE=1,6⋅10−19⋅6⋅106=9,6⋅10−13 (N).F = eE = 1,6\cdot10^{-19}\cdot 6\cdot10^{6} = 9,6\cdot10^{-13}\ (\text{N}).

Lực này hướng từ anôt (cực dương) về catôt (cực âm), tức ngược chiều điện trường (vì electron mang điện âm), do đó có tác dụng kéo electron về phía anôt.

Đáp số: F=9,6⋅10−13 NF = 9,6\cdot10^{-13}\ \text{N}.

Đáp số

F = 9,6.10⁻¹³ N

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.