Sách giáo khoa Vật lí 11

Giải Câu hỏi trang 68 SGK Vật lí 11

Bài 17. Khái niệm điện trường   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác ABC vuông tại A có AB = 3 cm và AC = 4 cm. Tại điểm B ta đặt điện tích Q1=4,5.10−8Q_1 = 4,5.10^{-8} C, tại điểm C ta đặt điện tích Q2=2.10−8Q_2 = 2.10^{-8} C.

a) Tính độ lớn của cường độ điện trường do mỗi điện tích trên gây ra tại A.

b) Tính cường độ điện trường tổng hợp tại A.

Lời giải

a) Cường độ điện trường do mỗi điện tích gây ra tại A

Đổi đơn vị: AB=3 cm=0,03 mAB = 3\,\text{cm} = 0,03\,\text{m}; AC=4 cm=0,04 mAC = 4\,\text{cm} = 0,04\,\text{m}.

Áp dụng công thức cường độ điện trường của điện tích điểm: E=k∣Q∣r2E = k\dfrac{|Q|}{r^2} với k=9.109 N·m2/C2k = 9.10^9\,\text{N·m}^2/\text{C}^2.

- Điện tích Q1Q_1 đặt tại B gây ra tại A:
E1=k∣Q1∣AB2=9.109⋅4,5.10−8(0,03)2=4,5.105 V/mE_1 = k\frac{|Q_1|}{AB^2} = 9.10^9 \cdot \frac{4,5.10^{-8}}{(0,03)^2} = 4,5.10^{5}\ \text{V/m}

- Điện tích Q2Q_2 đặt tại C gây ra tại A:
E2=k∣Q2∣AC2=9.109⋅2.10−8(0,04)2=1,125.105 V/mE_2 = k\frac{|Q_2|}{AC^2} = 9.10^9 \cdot \frac{2.10^{-8}}{(0,04)^2} = 1,125.10^{5}\ \text{V/m}

b) Cường độ điện trường tổng hợp tại A

Véc tơ E1⃗\vec{E_1} hướng dọc theo BA (từ B ra A), véc tơ E2⃗\vec{E_2} hướng dọc theo CA (từ C ra A) vì hai điện tích đều dương. Do tam giác ABC vuông tại A nên AB⊥ACAB \perp AC, suy ra E1⃗⊥E2⃗\vec{E_1} \perp \vec{E_2}.

Cường độ điện trường tổng hợp: E⃗=E1⃗+E2⃗\vec{E} = \vec{E_1} + \vec{E_2}.

Vì hai véc tơ vuông góc nhau nên độ lớn:
E=E12+E22=(4,5.105)2+(1,125.105)2E = \sqrt{E_1^2 + E_2^2} = \sqrt{(4,5.10^{5})^2 + (1,125.10^{5})^2}
E=10520,25+1,265625=10521,52≈4,64.105 V/mE = 10^{5}\sqrt{20,25 + 1,265625} = 10^{5}\sqrt{21,52} \approx 4,64.10^{5}\ \text{V/m}

Vậy cường độ điện trường tổng hợp tại A có độ lớn E≈4,64.105 V/mE \approx 4,64.10^{5}\,\text{V/m}.

Đáp số

E1=4,5.105E_1 = 4,5.10^{5} V/m; E2=1,125.105E_2 = 1,125.10^{5} V/mE≈4,64.105E \approx 4,64.10^{5} V/m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.