Giải Câu hỏi 1 trang 51 SGK Vật lí 11
Đề bài
Trong thí nghiệm ở Hình 12.1, tốc độ truyền sóng trên mặt nước là 20 cm/s, cần rung có tần số 40 Hz. Tính khoảng cách giữa hai điểm cực đại giao thoa cạnh nhau trên đoạn thẳng .
Hình vẽ bố trí thí nghiệm tạo giao thoa của hai sóng nước. Một cần rung được gắn hai quả cầu nhỏ chạm xuống mặt nước tại hai điểm và ; khi cần rung hoạt động, hai quả cầu dao động giống hệt nhau theo phương vuông góc với mặt nước nên và trở thành hai nguồn sóng kết hợp (cùng phương, cùng tần số, cùng pha). Mỗi nguồn phát ra các gợn sóng tròn đồng tâm lan ra xa; ở vùng hai hệ sóng tròn gặp nhau, chúng chồng lên nhau tạo thành hình ảnh giao thoa gồm các vân cực đại (dao động mạnh) và vân cực tiểu (đứng yên) xen kẽ, có dạng những đường hypebol nhận đường trung trực của đoạn làm trục đối xứng. Hai nguồn , nằm trên mặt nước và đoạn thẳng nối chúng là ; trên đoạn này các điểm cực đại giao thoa cạnh nhau cách nhau một khoảng bằng nửa bước sóng. Bộ dụng cụ gồm cần rung gắn hai quả cầu, khay nước đáy trong suốt và máy phát tần số để điều khiển tần số dao động của cần rung.
Lời giải
Tóm tắt dữ kiện:
- Tốc độ truyền sóng:
- Tần số:
Bước 1. Tính bước sóng.
Bước sóng được xác định theo công thức:
Bước 2. Khoảng cách giữa hai cực đại cạnh nhau trên .
Trên đoạn thẳng nối hai nguồn , hình ảnh giao thoa là hệ vân (các điểm dao động cực đại và cực tiểu) xen kẽ, cách đều nhau. Khoảng cách giữa hai điểm cực đại giao thoa cạnh nhau (cũng như giữa hai cực tiểu cạnh nhau) bằng nửa bước sóng:
Kiểm tra lại: cm, nên cm mm. Kết quả hợp lí với thí nghiệm sóng nước.
Vậy khoảng cách giữa hai điểm cực đại giao thoa cạnh nhau trên là cm.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.