Sách giáo khoa Vật lí 11

Giải Câu hỏi 1 trang 13 SGK Vật lí 11

Chương I – Dao động   Đã kiểm chéo

Đề bài

Đại lượng nào dưới đây đặc trưng cho độ lệch về thời gian giữa hai dao động điều hoà cùng chu kì?

A. Li độ.
B. Pha.
C. Pha ban đầu.
D. Độ lệch pha.

Lời giải

Phân tích đề bài

Đề yêu cầu tìm đại lượng đặc trưng cho độ lệch về thời gian giữa hai dao động điều hoà cùng chu kì.

Xét hai dao động điều hoà cùng chu kì:

x1=A1cos⁡(ωt+φ1)x_1 = A_1\cos(\omega t + \varphi_1)
x2=A2cos⁡(ωt+φ2)x_2 = A_2\cos(\omega t + \varphi_2)

Xét từng phương án

a) A. Li độ (xx): là độ dời của vật khỏi vị trí cân bằng tại một thời điểm, biến thiên theo thời gian — không đặc trưng cho sự chênh lệch giữa hai dao động. → Loại.

b) B. Pha (ωt+φ\omega t + \varphi): xác định trạng thái của một dao động tại thời điểm tt, không nói lên quan hệ thời gian giữa hai dao động. → Loại.

c) C. Pha ban đầu (φ\varphi): xác định trạng thái của một dao động tại thời điểm ban đầu t=0t = 0, cũng chỉ là đặc trưng riêng của từng dao động. → Loại.

d) D. Độ lệch pha (Δφ=φ2−φ1\Delta\varphi = \varphi_2 - \varphi_1): chính là đại lượng cho biết hai dao động cùng chu kì lệch nhau về trạng thái (về thời gian) bao nhiêu. Vì hai dao động cùng chu kì nên độ lệch pha không đổi theo thời gian và ứng với một độ lệch thời gian Δt=Δφω=Δφ2πT\Delta t = \dfrac{\Delta\varphi}{\omega} = \dfrac{\Delta\varphi}{2\pi}T. Do đó độ lệch pha đặc trưng cho độ lệch về thời gian giữa hai dao động. → Chọn.

Kết luận: Đại lượng đặc trưng cho độ lệch về thời gian giữa hai dao động điều hoà cùng chu kì là độ lệch pha.

Đáp án: D.

Đáp số

D. Độ lệch pha

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.