Giải Bài 3 trang 30 SGK Vật lí 11
Đề bài
Hình 7.5 là đồ thị của động năng theo thời gian của một vật khối lượng 0,4 kg dao động điều hoà. Tại thời điểm ban đầu vật đang chuyển động theo chiều dương, lấy . Viết phương trình dao động của vật.
Hình 7.5: Đồ thị biểu diễn động năng (J) theo thời gian (s), có dạng đường cong tuần hoàn (dạng ) dao động giữa giá trị 0 và giá trị cực đại J. Trên trục tung đánh dấu hai giá trị J và J. Trên trục hoành đánh dấu mốc s. Tại , động năng J và đang giảm; đường cong tiếp tục giảm xuống 0 lần đầu tiên đúng tại s (mốc được đánh dấu trên trục hoành), sau đó tăng lên cực đại J, rồi giảm về 0, rồi lại tăng lên J, và tiếp tục tuần hoàn như vậy.
Lời giải
Phân tích đồ thị
Động năng cực đại cũng chính là cơ năng của vật (vì khi động năng cực đại thì thế năng bằng 0):
a) Tìm tần số góc ω
Tại : J, nên thế năng là:
Động năng theo thời gian có dạng . Tại :
Từ (động năng đang giảm) đến khi động năng bằng 0 lần đầu tại s, vật đi từ vị trí ra tới vị trí biên (). Pha của vật quét được một góc:
Do đó:
b) Tìm biên độ A
Từ cơ năng :
(đã dùng ).
c) Tìm pha ban đầu φ (của li độ)
Viết . Tại :
Vật đang chuyển động theo chiều dương () nên . Mặt khác động năng đang giảm (vật đi ra biên dương), nên .
Kiểm tra lại: tại , m , (chiều dương). Vật đạt biên () khi s — đúng đồ thị. ✓
Phương trình dao động:
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.