Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Hoạt động trang 14 SGK Vật lí 10

Bài 2. Các quy tắc an toàn trong phòng thực hành Vật lí   Đã kiểm

Đề bài

Em hãy quan sát một số hình ảnh về thao tác sử dụng các thiết bị thí nghiệm trong Hình 2.4 và dự đoán xem có những nguy cơ nào có thể gây nguy hiểm trong phòng thực hành vật lí.

Kể thêm những thao tác sử dụng thiết bị thí nghiệm khác có thể gây nguy hiểm trong phòng thực hành.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 14 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 2.4 gồm năm ảnh chụp các thao tác sử dụng thiết bị thí nghiệm:

a) Cắm phích điện vào ổ — bàn tay cầm phích điện cắm vào ổ cắm điện trên tường;

b) Rút phích điện — bàn tay rút phích điện ra khỏi ổ cắm ở mặt sau một thiết bị;

c) Dây điện bị sờn — hai tay cầm đoạn dây điện có lớp vỏ cách điện bị tróc, sờn để lộ lõi dây;

d) Chiếu tia laser — một nguồn phát tia laser đặt trên bàn chiếu về phía một người đang ngồi gần đó;

e) Đun nước trên đèn cồn — bình thủy tinh đựng nước đặt trên kiềng được đun bằng ngọn lửa đèn cồn.

Lời giải

## Quan sát Hình 2.4 — Dự đoán các nguy cơ gây nguy hiểm

a) Cắm phích điện vào ổ cắm:
- Nếu tay bị ướt hoặc vô tình chạm vào phần kim loại của phích điện → nguy cơ bị điện giật.
- Phích cắm lỏng, ổ điện hỏng, tiếp xúc kém → phát sinh tia lửa điện, chập cháy.

b) Rút phích điện ở mặt sau thiết bị:
- Nếu rút bằng cách nắm dây kéo mạnh (thay vì cầm vào thân phích) → dây dẫn bị đứt, hở, gây điện giật và chập cháy.
- Tay ướt khi rút phích → nguy cơ điện giật.

c) Dây điện bị sờn, tróc vỏ cách điện:
- Lớp vỏ cách điện bị hỏng để lộ lõi dây, khi chạm vào → bị điện giật.
- Dây hở tiếp xúc với vật dẫn điện hoặc chất lỏng → chập điện, cháy nổ.

d) Chiếu tia laser về phía người:
- Tia laser chiếu trực tiếp vào mắt → tổn thương võng mạc nghiêm trọng, có thể gây mù vĩnh viễn.
- Tia laser phản xạ từ bề mặt gương, kim loại bóng → vẫn gây hại cho mắt dù không chiếu thẳng.

e) Đun nước bằng đèn cồn:
- Ngọn lửa đèn cồn gây bỏng; bình thủy tinh nóng có thể làm bỏng tay.
- Bình thủy tinh dễ bị nứt, vỡ do sốc nhiệt → bắn nước sôi, đứt tay do mảnh thủy tinh.
- Cồn dễ bắt lửa; cồn tràn hoặc vật dễ cháy đặt gần → cháy nổ, hỏa hoạn.

---

## Kể thêm một số thao tác khác có thể gây nguy hiểm

1. Dùng lực quá mạnh hoặc thao tác sai khi lắp ráp dụng cụ thủy tinh (ống nghiệm, bình cầu) → vỡ, đứt tay.
2. Để thiết bị điện (nguồn điện, ampe kế, vôn kế) tiếp xúc với chất lỏng → chập điện, điện giật.
3. Cầm trực tiếp dụng cụ vừa được nung nóng (ống nghiệm, kiềng, bình đun) → bỏng.
4. Nhìn thẳng vào nguồn sáng cường độ cao (đèn chiếu, tia laser, hồ quang điện) không qua kính bảo hộ → tổn thương mắt.
5. Tự ý vận hành thiết bị khi chưa được hướng dẫn → thao tác sai gây tai nạn khó lường.
6. Không đeo kính bảo hộ, găng tay khi làm thí nghiệm với nguồn nhiệt, điện, hóa chất → bỏng, ăn mòn da và mắt.
7. Để dây điện, dụng cụ bừa bãi trên lối đi → vấp ngã, kéo đổ thiết bị.
8. Không ngắt nguồn điện, không tắt đèn cồn sau khi làm xong thí nghiệm → cháy nổ, điện giật.

Đáp số

a) Nguy cơ điện giật (tay ướt/chạm kim loại), chập cháy khi cắm phích lỏngb) Nguy cơ hở/đứt dây và điện giật nếu kéo dây thay vì cầm thân phíchc) Nguy cơ điện giật và chập cháy do dây sờn hở lõid) Nguy cơ tổn thương mắt, mù vĩnh viễn do tia laser chiếu thẳng hoặc phản xạ vào mắte) Nguy cơ bỏng, nứt vỡ bình thủy tinh do sốc nhiệt, cháy nổ do cồnThao tác bổ sung: vỡ dụng cụ thủy tinh, thiết bị điện gần chất lỏng, cầm vật nóng, nhìn nguồn sáng mạnh không kính bảo hộ, tự ý dùng thiết bị, không đeo bảo hộ, dây điện không gọn, không ngắt điện/tắt đèn cồn sau thí nghiệm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.