Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi trang 61 SGK Vật lí 10

Bài 14. Định luật 1 Newton   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát các vật trong Hình 14.2.
1. Giải thích tại sao quả cầu đứng yên.
2. Tại sao người trượt ván có thể giữ nguyên vận tốc của mình?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 61 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình gồm hai phần:

a) một quả cầu kim loại được treo đứng yên vào một sợi dây buộc vào giá đỡ phía trên;

b) một người đang đứng trên ván trượt, chuyển động trên mặt đường với vận tốc không đổi.

Lời giải

1. Quả cầu đứng yên

Quả cầu kim loại chịu tác dụng đồng thời của hai lực:
- Trọng lực P⃗\vec{P} hướng thẳng đứng xuống dưới.
- Lực căng T⃗\vec{T} của sợi dây hướng thẳng đứng lên trên.

Hai lực này cùng phương, ngược chiều và có độ lớn bằng nhau nên cân bằng nhau, hợp lực tác dụng lên quả cầu bằng không:

F⃗hl=P⃗+T⃗=0⃗\vec{F}_{hl} = \vec{P} + \vec{T} = \vec{0}

Theo định luật 1 Newton, một vật đang đứng yên, nếu hợp lực tác dụng lên nó bằng không thì vật sẽ tiếp tục đứng yên. Vì vậy quả cầu được giữ ở trạng thái đứng yên.

2. Người trượt ván giữ nguyên vận tốc

NgườI trượt ván chịu tác dụng của trọng lực P⃗\vec{P} (hướng xuống) và phản lực N⃗\vec{N} của mặt đường (hướng lên). Khi mặt đường nằm ngang và bỏ qua lực cản (ma sát, sức cản không khí rất nhỏ), hai lực theo phương thẳng đứng cân bằng nhau, còn theo phương ngang không có lực nào tác dụng. Do đó hợp lực tác dụng lên người bằng không:

F⃗hl=0⃗\vec{F}_{hl} = \vec{0}

Theo định luật 1 Newton, một vật đang chuyển động, nếu hợp lực tác dụng lên nó bằng không thì vật sẽ chuyển động thẳng đều (giữ nguyên vận tốc cả về hướng lẫn độ lớn). Nhờ quán tính và vì hợp lực bằng không, người trượt ván giữ nguyên được vận tốc của mình.

Đáp số

Hợp lực bằng 0 (trọng lực cân bằng lực căng dây) nên quả cầu đứng yênHợp lực bằng 0 nên người chuyển động thẳng đều, giữ nguyên vận tốc

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.