Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Bài 2 trang 43 SGK Vật lí 10

Bài 9. Chuyển động thẳng biến đổi đều   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một vận động viên đua xe đạp đường dài vượt qua vạch đích với tốc độ 10 m/s. Sau đó vận động viên này đi chậm dần đều thêm 20 m mới dừng lại. Coi chuyển động của vận động viên là thẳng.

a) Tính gia tốc của vận động viên trong đoạn đường sau khi qua vạch đích.

b) Tính thời gian vận động viên đó cần để dừng lại kể từ khi cán đích.

c) Tính vận tốc trung bình của người đó trên quãng đường dừng xe.

Lời giải

a) Gia tốc của vận động viên

Chọn chiều dương là chiều chuyển động. Ta có:
- Vận tốc ban đầu (khi qua vạch đích): v0=10v_0 = 10 m/s
- Vận tốc cuối (khi dừng lại): v=0v = 0
- Quãng đường đi được: s=20s = 20 m

Áp dụng công thức liên hệ giữa gia tốc, vận tốc và quãng đường:

v2−v02=2asv^2 - v_0^2 = 2as

Suy ra:

a=v2−v022s=02−1022⋅20=−10040=−2,5 m/s2a = \dfrac{v^2 - v_0^2}{2s} = \dfrac{0^2 - 10^2}{2 \cdot 20} = \dfrac{-100}{40} = -2{,}5 \text{ m/s}^2

Gia tốc có giá trị âm (ngược chiều chuyển động), phù hợp với chuyển động chậm dần đều. Độ lớn gia tốc là 2,52{,}5 m/s².

b) Thời gian để dừng lại kể từ khi cán đích

Áp dụng công thức vận tốc của chuyển động thẳng biến đổi đều:

v=v0+atv = v_0 + at

Suy ra:

t=v−v0a=0−10−2,5=4 st = \dfrac{v - v_0}{a} = \dfrac{0 - 10}{-2{,}5} = 4 \text{ s}

c) Vận tốc trung bình trên quãng đường dừng xe

Vận tốc trung bình bằng quãng đường chia cho thời gian:

vtb=st=204=5 m/sv_{tb} = \dfrac{s}{t} = \dfrac{20}{4} = 5 \text{ m/s}

*Kiểm tra:* Vì chuyển động là biến đổi đều nên cũng có thể tính vtb=v0+v2=10+02=5v_{tb} = \dfrac{v_0 + v}{2} = \dfrac{10 + 0}{2} = 5 m/s. Hai cách cho cùng kết quả.

Đáp số

a = -2,5 m/s² (độ lớn 2,5 m/s²)t = 4 sv_tb = 5 m/s

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.