Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi 1 trang 40 SGK Vật lí 10

Bài 9. Chuyển động thẳng biến đổi đều   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tính gia tốc của các chuyển động trong hình vẽ ở đầu bài.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 40 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình gồm hai phần mô tả vị trí và vận tốc sau những khoảng thời gian bằng nhau. Phần a): một ô tô chuyển động thẳng trên đường (có cột đèn tín hiệu giao thông ở vị trí xuất phát), vận tốc tăng dần: tại t = 0 s vận tốc 0 km/h; t = 1 s vận tốc 10 km/h; t = 2 s vận tốc 20 km/h; t = 3 s vận tốc 30 km/h. Phần b): một người chuyển động thẳng, vận tốc giảm dần: tại t = 0 s vận tốc v = 6 m/s; t = 1 s vận tốc 4 m/s; t = 2 s vận tốc 2 m/s; t = 3 s vận tốc 0 m/s.

Lời giải

Công thức: Gia tốc của chuyển động thẳng biến đổi đều được tính bằng độ biến thiên vận tốc chia cho khoảng thời gian:
a=ΔvΔt=v−v0t−t0a = \frac{\Delta v}{\Delta t} = \frac{v - v_0}{t - t_0}

a) Ô tô chuyển động nhanh dần:

Đổi đơn vị vận tốc sang m/s: vì 10 km/h=103,6 m/s≈2,78 m/s10\ \text{km/h} = \dfrac{10}{3,6}\ \text{m/s} \approx 2,78\ \text{m/s}, ta có bảng:

- t=0 s: v0=0t = 0\ \text{s}:\ v_0 = 0
- t=1 s: v=10 km/h≈2,78 m/st = 1\ \text{s}:\ v = 10\ \text{km/h} \approx 2,78\ \text{m/s}
- t=2 s: v=20 km/h≈5,56 m/st = 2\ \text{s}:\ v = 20\ \text{km/h} \approx 5,56\ \text{m/s}
- t=3 s: v=30 km/h≈8,33 m/st = 3\ \text{s}:\ v = 30\ \text{km/h} \approx 8,33\ \text{m/s}

Cứ sau mỗi giây vận tốc tăng đều 10 km/h10\ \text{km/h} nên chuyển động là thẳng nhanh dần đều. Chọn chiều dương là chiều chuyển động, tính gia tốc trong 3 s:
a=v−v0t−t0=8,33−03−0≈2,78 m/s2a = \frac{v - v_0}{t - t_0} = \frac{8,33 - 0}{3 - 0} \approx 2,78\ \text{m/s}^2

Gia tốc dương và cùng chiều vận tốc nên vật chuyển động nhanh dần đều.

b) Người chuyển động chậm dần:

Vận tốc giảm đều mỗi giây 2 m/s2\ \text{m/s} (6→4→2→06 \to 4 \to 2 \to 0) nên là chuyển động thẳng chậm dần đều. Chọn chiều dương là chiều chuyển động ban đầu (v0=6 m/sv_0 = 6\ \text{m/s}), tính gia tốc trong 3 s:
a=v−v0t−t0=0−63−0=−2 m/s2a = \frac{v - v_0}{t - t_0} = \frac{0 - 6}{3 - 0} = -2\ \text{m/s}^2

Gia tốc có giá trị âm, ngược chiều với vận tốc nên vật chuyển động chậm dần đều.

Đáp số

a) a≈2,78 m/s2a \approx 2,78\ \text{m/s}^2 (chuyển động nhanh dần đều)b) a=−2 m/s2a = -2\ \text{m/s}^2 (chuyển động chậm dần đều)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.