Giải Bài 9.4 trang 72 SGK Toán 9
Đề bài
Cho đường tròn $(O)$ và hai dây cung $AB$, $CD$ cắt nhau tại điểm $I$ nằm trong $(O)$ (H.9.9).
a) Biết rằng $\widehat{AOC} = 60^\circ$, $\widehat{BOD} = 80^\circ$. Tính số đo của góc $AID$.
b) Chứng minh rằng $IA \cdot IB = IC \cdot ID$.
Mô tả hình bằng lời
Hình 9.9: Đường tròn tâm $O$ với bốn điểm $A$, $B$, $C$, $D$ trên đường tròn. Hai dây cung $AB$ và $CD$ cắt nhau tại điểm $I$ bên trong đường tròn. Góc ở tâm $\widehat{AOC} = 60^\circ$ và $\widehat{BOD} = 80^\circ$.
Lời giải
a) Tính số đo góc $AID$.
Vì $I$ là giao điểm của hai dây $AB$, $CD$ nên $I$ nằm giữa $A$ và $B$, giữa $C$ và $D$. Do đó hai góc $\widehat{AID}$ và $\widehat{BIC}$ là hai góc đối đỉnh, suy ra $\widehat{AID} = \widehat{BIC}$.
Xét đường tròn $(O)$:
- Góc nội tiếp $\widehat{ABC}$ và góc ở tâm $\widehat{AOC}$ cùng chắn cung $AC$ nên:
$$\widehat{ABC} = \frac{1}{2}\,\widehat{AOC} = \frac{1}{2}\cdot 60^\circ = 30^\circ.$$
- Góc nội tiếp $\widehat{BCD}$ và góc ở tâm $\widehat{BOD}$ cùng chắn cung $BD$ nên:
$$\widehat{BCD} = \frac{1}{2}\,\widehat{BOD} = \frac{1}{2}\cdot 80^\circ = 40^\circ.$$
Xét tam giác $IBC$ có $\widehat{IBC} = \widehat{ABC} = 30^\circ$ (vì tia $BI$ trùng tia $BA$) và $\widehat{ICB} = \widehat{DCB} = 40^\circ$ (vì tia $CI$ trùng tia $CD$). Tổng ba góc trong tam giác bằng $180^\circ$ nên:
$$\widehat{BIC} = 180^\circ - \widehat{IBC} - \widehat{ICB} = 180^\circ - 30^\circ - 40^\circ = 110^\circ.$$
Vậy $\widehat{AID} = \widehat{BIC} = 110^\circ.$
b) Chứng minh $IA \cdot IB = IC \cdot ID$.
Xét hai tam giác $IAC$ và $IDB$, ta có:
- $\widehat{AIC} = \widehat{DIB}$ (hai góc đối đỉnh);
- $\widehat{IAC} = \widehat{IDB}$, vì $\widehat{BAC}$ và $\widehat{BDC}$ là hai góc nội tiếp cùng chắn cung $BC$ (tia $AI$ trùng tia $AB$, tia $DI$ trùng tia $DC$).
Do đó $\triangle IAC \backsim \triangle IDB$ (g.g).
Suy ra tỉ số các cạnh tương ứng:
$$\frac{IA}{ID} = \frac{IC}{IB}.$$
Từ đó ta được:
$$IA \cdot IB = IC \cdot ID. \quad \text{(đpcm)}$$
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.