Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Hoạt động 3 trang 117 SGK Toán 9

Vẽ hình đơn giản với phần mềm GeoGebra   Đã kiểm

Đề bài

Vẽ hình quạt tròn.

Chúng ta sẽ sử dụng nhóm công cụ góc và đường tròn trong GeoGebra để vẽ hình quạt tròn với số đo góc ở tâm cho trước.

Bước 1. Vẽ góc 70°.
Chọn (công cụ góc) → Chọn "Góc với độ lớn cho trước" → Lần lượt chọn các điểm AA, BB và nhập số đo 70 vào cửa sổ mới hiện ra, chọn "ngược chiều kim đồng hồ", ta được ba điểm AA, BB, A′A' sao cho góc ABA′ABA' có số đo bằng 70°.

Bước 2. Vẽ hình quạt tròn.
Chọn (công cụ đường tròn) → Chọn "Hình quạt khi biết tâm và qua 2 điểm trên hình quạt" → Lần lượt nháy nút trái chuột vào các điểm BB, AA, A′A' ta được hình quạt tròn với góc ở tâm BB bằng 70° như Hình T.3.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 117 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình T.3: Ảnh chụp màn hình GeoGebra. Bảng đối tượng: α = 70°; Điểm A = (17, −5), A' = (13,71, −0,3), B = (12, −5); Đường cônic c = 15,27. Vùng làm việc hiển thị hình quạt tròn tâm B, với hai bán kính BA (nằm ngang) và BA', cung tròn c nối A và A', góc ở tâm α = 70° tại B.

Lời giải

Bước 1. Vẽ góc 70°70°.

Chọn nhóm công cụ Góc → chọn "Góc với độ lớn cho trước".

- Nháy chuột lần lượt vào điểm AA rồi điểm BB (điểm chọn thứ hai BB là đỉnh của góc, tức là tâm hình quạt sắp vẽ).
- Trong cửa sổ hiện ra, nhập số đo 7070, chọn chiều "ngược chiều kim đồng hồ" rồi nhấn *OK*.

GeoGebra tự sinh thêm điểm A′A' là ảnh của AA khi quay quanh BB một góc 70°70° ngược chiều kim đồng hồ, nên ABA′^=70°\widehat{ABA'} = 70° và bảng đối tượng hiển thị α=70°\alpha = 70°. Hai đoạn BABA và BA′BA' bằng nhau, đóng vai trò hai bán kính.

*Kiểm tra toạ độ:* với B=(12;−5)B = (12;-5), A=(17;−5)A = (17;-5) thì BA⃗=(5;0)\vec{BA} = (5;0). Quay BA⃗\vec{BA} một góc 70°70° ngược chiều kim đồng hồ được (5cos⁡70°; 5sin⁡70°)≈(1,71; 4,70)(5\cos 70°;\, 5\sin 70°) \approx (1{,}71;\, 4{,}70), nên A′≈(13,71; −0,3)A' \approx (13{,}71;\, -0{,}3), đúng như bảng đối tượng.

Bước 2. Vẽ hình quạt tròn.

Chọn nhóm công cụ Đường tròn → chọn "Hình quạt khi biết tâm và qua 2 điểm trên hình quạt".

- Nháy chuột vào điểm BB (tâm hình quạt).
- Nháy chuột vào điểm AA (điểm đầu trên cung).
- Nháy chuột vào điểm A′A' (điểm cuối trên cung).

GeoGebra vẽ hình quạt tròn tâm BB với hai bán kính BABA, BA′BA' và cung tròn nối AA với A′A', góc ở tâm ABA′^=α=70°\widehat{ABA'} = \alpha = 70° như Hình T.3.

Kết quả (theo Hình T.3).

- Tâm B=(12;−5)B = (12;-5), bán kính r=BA=∣17−12∣=5r = BA = |17 - 12| = 5 (đơn vị).
- Góc ở tâm α=70°\alpha = 70°.
- Diện tích hình quạt (chính là giá trị cc mà GeoGebra hiển thị trong bảng đối tượng):
S=α360°⋅πr2=70360⋅π⋅52=175π36≈15,27 (đơn vị vuông).S = \dfrac{\alpha}{360°} \cdot \pi r^2 = \dfrac{70}{360} \cdot \pi \cdot 5^2 = \dfrac{175\pi}{36} \approx 15{,}27 \text{ (đơn vị vuông).}

Giá trị này trùng khớp với c=15,27c = 15{,}27 trên bảng đối tượng, xác nhận hình quạt đã vẽ đúng.

Đáp số

Hình quạt tròn tâm BB, bán kính r=5r = 5 đơn vị, góc ở tâm α=70°\alpha = 70°, diện tích S=175π36≈15,27S = \dfrac{175\pi}{36} \approx 15{,}27 đơn vị vuông

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.