Giải Hoạt động 2 trang 116 SGK Toán 9
Đề bài
Vẽ đường tròn nội tiếp tam giác
Chúng ta sẽ sử dụng nhóm công cụ đường thẳng và đường tròn trong GeoGebra để vẽ đường tròn nội tiếp một tam giác.
Bước 1. Vẽ tam giác như Bước 1 trong HĐ1.
Bước 2. Vẽ tâm đường tròn nội tiếp tam giác .
- Chọn → Chọn Đường phân giác → Lần lượt nháy nút trái chuột vào các điểm , , ta được đường phân giác góc .
- Chọn → Chọn Đường phân giác → Lần lượt nháy nút trái chuột vào các điểm , , ta được đường phân giác góc .
- Chọn → Chọn Giao điểm của 2 đối tượng → Nháy nút trái chuột vào hai đường phân giác vừa vẽ bên trên ta được điểm là tâm đường tròn nội tiếp tam giác .
Bước 3. Vẽ đường tròn nội tiếp tam giác .
- Chọn → Chọn Đường vuông góc → Lần lượt nháy nút trái chuột vào điểm và đoạn thẳng ta được đường thẳng qua vuông góc với .
- Chọn → Chọn Giao điểm của 2 đối tượng → Nháy nút trái chuột vào đoạn thẳng và đường thẳng vừa vẽ ta được tiếp điểm của đường tròn nội tiếp trên cạnh .
- Chọn → Chọn Đường tròn khi biết tâm và 1 điểm trên đường tròn → Nháy chuột lần lượt vào điểm và ta được đường tròn nội tiếp tam giác .
Bước 4. Vẽ các tiếp điểm trên và .
- Chọn → Chọn Giao điểm của 2 đối tượng → Nháy nút trái chuột vào đường tròn và đoạn thẳng ta được tiếp điểm .
- Chọn → Chọn Giao điểm của 2 đối tượng → Nháy nút trái chuột vào đường tròn và đoạn thẳng ta được tiếp điểm .
Mô phỏng phép lai của Mendel:
Bước 1. Tung mỗi đồng xu 100 lần và hoàn thiện Bảng T.1 vào vở.
Bước 2. Dựa vào kết quả thu được ở Bảng T.1, xác định tần số, tần số tương đối của các kiểu gene, kiểu hình và hoàn thiện Bảng T.2 (tỉ lệ kiểu gene) và Bảng T.3 (tỉ lệ kiểu hình) vào vở.
Bước 3. Hãy kiểm chứng tỉ lệ kiểu gene, kiểu hình thu được trong đời lai F2 với kết luận của Mendel "Khi lai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng tương phản thì F1 đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn".
Lời giải
Thực hành vẽ đường tròn nội tiếp tam giác bằng GeoGebra
Đường tròn nội tiếp tam giác là đường tròn tiếp xúc với cả ba cạnh của tam giác. Tâm của nó là giao điểm ba đường phân giác trong, còn bán kính bằng khoảng cách từ tâm đến mỗi cạnh (chính là độ dài đoạn vuông góc hạ từ tâm xuống cạnh). Dựa vào tính chất này ta thực hiện các bước sau.
Bước 1. Vẽ tam giác .
Dùng công cụ Đa giác (hoặc Đoạn thẳng) để vẽ tam giác với ba đỉnh , , như đã làm ở HĐ1.
Bước 2. Vẽ tâm đường tròn nội tiếp.
- Chọn công cụ Đường phân giác, lần lượt nháy vào ba điểm , , (điểm giữa là đỉnh của góc) để được đường phân giác của góc .
- Chọn công cụ Đường phân giác, lần lượt nháy vào ba điểm , , để được đường phân giác của góc .
- Chọn công cụ Giao điểm của hai đối tượng, nháy vào hai đường phân giác vừa vẽ để được điểm . Vì ba đường phân giác trong của tam giác đồng quy nên chính là tâm đường tròn nội tiếp tam giác (giao của hai phân giác cũng nằm trên phân giác thứ ba).
Bước 3. Vẽ đường tròn nội tiếp.
- Chọn công cụ Đường vuông góc, nháy vào điểm rồi vào đoạn thẳng để được đường thẳng qua và vuông góc với .
- Chọn công cụ Giao điểm của hai đối tượng, nháy vào đoạn và đường vuông góc vừa vẽ để được tiếp điểm trên cạnh . Khi đó là khoảng cách từ đến cạnh , tức là bán kính của đường tròn nội tiếp.
- Chọn công cụ Đường tròn khi biết tâm và một điểm, nháy lần lượt vào rồi để được đường tròn . Đây chính là đường tròn nội tiếp tam giác (tâm , bán kính ).
Bước 4. Vẽ các tiếp điểm trên và .
- Chọn công cụ Giao điểm của hai đối tượng, nháy vào đường tròn và đoạn để được tiếp điểm .
- Chọn công cụ Giao điểm của hai đối tượng, nháy vào đường tròn và đoạn để được tiếp điểm .
Kết luận: Ta được đường tròn nội tiếp tam giác , tiếp xúc với ba cạnh , , lần lượt tại , , . Có thể kiểm tra lại bằng cách kéo di chuyển các đỉnh , , : đường tròn luôn tiếp xúc trong với cả ba cạnh, chứng tỏ hình dựng đúng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.