Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Hoạt động 2 trang 116 SGK Toán 9

Thực hành vẽ đường tròn ngoại tiếp và đường tròn nội tiếp tam giác bằng phần mềm GeoGebra   Đã kiểm

Đề bài

Vẽ đường tròn nội tiếp tam giác

Chúng ta sẽ sử dụng nhóm công cụ đường thẳng và đường tròn trong GeoGebra để vẽ đường tròn nội tiếp một tam giác.

Bước 1. Vẽ tam giác ABCABC như Bước 1 trong HĐ1.

Bước 2. Vẽ tâm đường tròn nội tiếp tam giác ABCABC.
- Chọn → Chọn Đường phân giác → Lần lượt nháy nút trái chuột vào các điểm AA, BB, CC ta được đường phân giác góc BB.
- Chọn → Chọn Đường phân giác → Lần lượt nháy nút trái chuột vào các điểm AA, CC, BB ta được đường phân giác góc CC.
- Chọn → Chọn Giao điểm của 2 đối tượng → Nháy nút trái chuột vào hai đường phân giác vừa vẽ bên trên ta được điểm DD là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ABCABC.

Bước 3. Vẽ đường tròn nội tiếp tam giác ABCABC.
- Chọn → Chọn Đường vuông góc → Lần lượt nháy nút trái chuột vào điểm DD và đoạn thẳng BCBC ta được đường thẳng qua DD vuông góc với BCBC.
- Chọn → Chọn Giao điểm của 2 đối tượng → Nháy nút trái chuột vào đoạn thẳng BCBC và đường thẳng vừa vẽ ta được tiếp điểm EE của đường tròn nội tiếp trên cạnh BCBC.
- Chọn → Chọn Đường tròn khi biết tâm và 1 điểm trên đường tròn → Nháy chuột lần lượt vào điểm DD và EE ta được đường tròn (D)(D) nội tiếp tam giác ABCABC.

Bước 4. Vẽ các tiếp điểm trên ACAC và ABAB.
- Chọn → Chọn Giao điểm của 2 đối tượng → Nháy nút trái chuột vào đường tròn (D)(D) và đoạn thẳng ACAC ta được tiếp điểm FF.
- Chọn → Chọn Giao điểm của 2 đối tượng → Nháy nút trái chuột vào đường tròn (D)(D) và đoạn thẳng ABAB ta được tiếp điểm GG.
Mô phỏng phép lai của Mendel:

Bước 1. Tung mỗi đồng xu 100 lần và hoàn thiện Bảng T.1 vào vở.

Bước 2. Dựa vào kết quả thu được ở Bảng T.1, xác định tần số, tần số tương đối của các kiểu gene, kiểu hình và hoàn thiện Bảng T.2 (tỉ lệ kiểu gene) và Bảng T.3 (tỉ lệ kiểu hình) vào vở.

Bước 3. Hãy kiểm chứng tỉ lệ kiểu gene, kiểu hình thu được trong đời lai F2 với kết luận của Mendel "Khi lai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng tương phản thì F1 đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn".

Lời giải

Thực hành vẽ đường tròn nội tiếp tam giác ABCABC bằng GeoGebra

Đường tròn nội tiếp tam giác là đường tròn tiếp xúc với cả ba cạnh của tam giác. Tâm của nó là giao điểm ba đường phân giác trong, còn bán kính bằng khoảng cách từ tâm đến mỗi cạnh (chính là độ dài đoạn vuông góc hạ từ tâm xuống cạnh). Dựa vào tính chất này ta thực hiện các bước sau.

Bước 1. Vẽ tam giác ABCABC.

Dùng công cụ Đa giác (hoặc Đoạn thẳng) để vẽ tam giác ABCABC với ba đỉnh AA, BB, CC như đã làm ở HĐ1.

Bước 2. Vẽ tâm đường tròn nội tiếp.

- Chọn công cụ Đường phân giác, lần lượt nháy vào ba điểm AA, BB, CC (điểm giữa là đỉnh của góc) để được đường phân giác của góc BB.
- Chọn công cụ Đường phân giác, lần lượt nháy vào ba điểm AA, CC, BB để được đường phân giác của góc CC.
- Chọn công cụ Giao điểm của hai đối tượng, nháy vào hai đường phân giác vừa vẽ để được điểm DD. Vì ba đường phân giác trong của tam giác đồng quy nên DD chính là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ABCABC (giao của hai phân giác cũng nằm trên phân giác thứ ba).

Bước 3. Vẽ đường tròn nội tiếp.

- Chọn công cụ Đường vuông góc, nháy vào điểm DD rồi vào đoạn thẳng BCBC để được đường thẳng qua DD và vuông góc với BCBC.
- Chọn công cụ Giao điểm của hai đối tượng, nháy vào đoạn BCBC và đường vuông góc vừa vẽ để được tiếp điểm EE trên cạnh BCBC. Khi đó DEDE là khoảng cách từ DD đến cạnh BCBC, tức là bán kính rr của đường tròn nội tiếp.
- Chọn công cụ Đường tròn khi biết tâm và một điểm, nháy lần lượt vào DD rồi EE để được đường tròn (D)(D). Đây chính là đường tròn nội tiếp tam giác ABCABC (tâm DD, bán kính DEDE).

Bước 4. Vẽ các tiếp điểm trên ACAC và ABAB.

- Chọn công cụ Giao điểm của hai đối tượng, nháy vào đường tròn (D)(D) và đoạn ACAC để được tiếp điểm FF.
- Chọn công cụ Giao điểm của hai đối tượng, nháy vào đường tròn (D)(D) và đoạn ABAB để được tiếp điểm GG.

Kết luận: Ta được đường tròn (D)(D) nội tiếp tam giác ABCABC, tiếp xúc với ba cạnh BCBC, CACA, ABAB lần lượt tại EE, FF, GG. Có thể kiểm tra lại bằng cách kéo di chuyển các đỉnh AA, BB, CC: đường tròn (D)(D) luôn tiếp xúc trong với cả ba cạnh, chứng tỏ hình dựng đúng.

Đáp số

Dựng được đường tròn (D)(D) nội tiếp tam giác ABCABC, tâm DD là giao điểm hai đường phân giác, bán kính DEDE, tiếp xúc ba cạnh tại EE, FF, GG.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.