Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 10.14 trang 107 SGK Toán 9

Luyện tập chung   Đã kiểm chéo

Đề bài

Người ta nhấn chìm hoàn toàn 5 viên bi có dạng hình cầu vào một chiếc cốc hình trụ đựng đầy nước, mỗi viên bi có đường kính 2 cm. Tính lượng nước tràn ra khỏi cốc.

Lời giải

Phân tích. Cốc hình trụ đang đựng đầy nước. Khi nhấn chìm hoàn toàn 5 viên bi vào cốc, các viên bi chiếm chỗ của nước, nên lượng nước tràn ra khỏi cốc đúng bằng tổng thể tích của 5 viên bi.

Bước 1. Bán kính mỗi viên bi.
Mỗi viên bi hình cầu có đường kính d=2d = 2 cm nên bán kính
R=d2=22=1 (cm).R = \frac{d}{2} = \frac{2}{2} = 1 \text{ (cm)}.

Bước 2. Thể tích một viên bi.
Áp dụng công thức thể tích hình cầu:
V1=43πR3=43π⋅13=43π (cm3).V_1 = \frac{4}{3}\pi R^3 = \frac{4}{3}\pi \cdot 1^3 = \frac{4}{3}\pi \ (\text{cm}^3).

Bước 3. Tổng thể tích 5 viên bi (lượng nước tràn ra).
V=5⋅V1=5⋅43π=203π≈20,94 (cm3).V = 5 \cdot V_1 = 5 \cdot \frac{4}{3}\pi = \frac{20}{3}\pi \approx 20{,}94 \ (\text{cm}^3).

Kiểm tra lại. 203π=20×3,141593≈62,833≈20,94\dfrac{20}{3}\pi = \dfrac{20 \times 3{,}14159}{3} \approx \dfrac{62{,}83}{3} \approx 20{,}94 cm³. Kết quả hợp lí.

Kết luận. Lượng nước tràn ra khỏi cốc là 203π≈20,94 cm3.\dfrac{20}{3}\pi \approx 20{,}94 \ \text{cm}^3.

Đáp số

203π≈20,94\dfrac{20}{3}\pi \approx 20{,}94 cm³

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.