Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 10.1 trang 100 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương X   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thay dấu "?" bằng giá trị thích hợp và hoàn thành bảng sau vào vở:

| Hình | Bán kính đáy (cm) | Chiều cao (cm) | Diện tích xung quanh (cm²) | Thể tích (cm³) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| (hình trụ) | 4 | 6 | ? | ? |
| | 3 | 5 | ? | ? |
| | ? | 10 | ? | 50π50\pi |
| | 8 | ? | 192π192\pi | ? |

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 100 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình trụ đứng có bán kính đáy R và chiều cao h. Bảng gồm 5 cột: Hình, Bán kính đáy (cm), Chiều cao (cm), Diện tích xung quanh (cm²), Thể tích (cm³); 4 hàng dữ liệu: (R=4, h=6, ?, ?); (R=3, h=5, ?, ?); (R=?, h=10, ?, thể tích 50π50\pi); (R=8, h=?, diện tích xung quanh 192π192\pi, ?).

Lời giải

Công thức hình trụ (bán kính đáy rr, chiều cao hh):

- Diện tích xung quanh: Sxq=2πrhS_{xq} = 2\pi r h
- Thể tích: V=πr2hV = \pi r^2 h

a) Hàng 1: r=4r = 4 cm, h=6h = 6 cm.

Sxq=2π⋅4⋅6=48π (cm2)S_{xq} = 2\pi \cdot 4 \cdot 6 = 48\pi \ (\text{cm}^2)
V=π⋅42⋅6=π⋅16⋅6=96π (cm3)V = \pi \cdot 4^2 \cdot 6 = \pi \cdot 16 \cdot 6 = 96\pi \ (\text{cm}^3)

b) Hàng 2: r=3r = 3 cm, h=5h = 5 cm.

Sxq=2π⋅3⋅5=30π (cm2)S_{xq} = 2\pi \cdot 3 \cdot 5 = 30\pi \ (\text{cm}^2)
V=π⋅32⋅5=π⋅9⋅5=45π (cm3)V = \pi \cdot 3^2 \cdot 5 = \pi \cdot 9 \cdot 5 = 45\pi \ (\text{cm}^3)

c) Hàng 3: h=10h = 10 cm, V=50πV = 50\pi cm³. Tìm rr và SxqS_{xq}.

Từ V=πr2hV = \pi r^2 h ta có:
πr2⋅10=50π⇒r2=5⇒r=5 (cm)\pi r^2 \cdot 10 = 50\pi \Rightarrow r^2 = 5 \Rightarrow r = \sqrt{5} \ (\text{cm})
Sxq=2π⋅5⋅10=205 π (cm2)S_{xq} = 2\pi \cdot \sqrt{5} \cdot 10 = 20\sqrt{5}\,\pi \ (\text{cm}^2)

d) Hàng 4: r=8r = 8 cm, Sxq=192πS_{xq} = 192\pi cm². Tìm hh và VV.

Từ Sxq=2πrhS_{xq} = 2\pi r h ta có:
2π⋅8⋅h=192π⇒16πh=192π⇒h=12 (cm)2\pi \cdot 8 \cdot h = 192\pi \Rightarrow 16\pi h = 192\pi \Rightarrow h = 12 \ (\text{cm})
V=π⋅82⋅12=π⋅64⋅12=768π (cm3)V = \pi \cdot 8^2 \cdot 12 = \pi \cdot 64 \cdot 12 = 768\pi \ (\text{cm}^3)

Bảng hoàn chỉnh:

| Bán kính đáy (cm) | Chiều cao (cm) | Diện tích xung quanh (cm²) | Thể tích (cm³) |
| --- | --- | --- | --- |
| 4 | 6 | 48π48\pi | 96π96\pi |
| 3 | 5 | 30π30\pi | 45π45\pi |
| 5\sqrt{5} | 10 | 205 π20\sqrt{5}\,\pi | 50π50\pi |
| 8 | 12 | 192π192\pi | 768π768\pi |

Đáp số

Hàng 1: Sxq=48πS_{xq}=48\pi cm², V=96πV=96\pi cm³Hàng 2: Sxq=30πS_{xq}=30\pi cm², V=45πV=45\pi cm³Hàng 3: r=5r=\sqrt{5} cm, Sxq=205 πS_{xq}=20\sqrt{5}\,\pi cm²Hàng 4: h=12h=12 cm, V=768πV=768\pi cm³

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.