Giải Bài 9.43 trang 92 SGK Toán 9
Đề bài
a) Cho hình vuông nội tiếp đường tròn tâm (H.9.61). Phép quay thuận chiều tâm biến các điểm , , , lần lượt thành các điểm , , , . Hãy vẽ tứ giác .
b) Phép quay trong câu a biến các điểm , , , thành những điểm nào?
Hình 9.61: Đường tròn tâm , có hình vuông nội tiếp. Các đỉnh: ở góc trên bên trái, ở góc trên bên phải, ở góc dưới bên trái, ở góc dưới bên phải; là cạnh trên nằm ngang, là cạnh dưới nằm ngang. Tâm ở giữa.
Lời giải
a) Gọi là bán kính của đường tròn . Vì là hình vuông nội tiếp đường tròn nên:
và hai đỉnh kề nhau của hình vuông chắn cung , tức là .
Phép quay tâm giữ nguyên khoảng cách từ mỗi điểm đến , nên các điểm , , , cũng nằm trên đường tròn .
Phép quay thuận chiều tâm quay mỗi điểm theo chiều kim đồng hồ một cung trên đường tròn, tức là đưa mỗi đỉnh đến trung điểm của cung nối nó với đỉnh kề theo chiều quay. Với ở góc trên bên trái, ở góc trên bên phải, ở góc dưới bên phải, ở góc dưới bên trái, ta được:
- là trung điểm cung nhỏ — điểm cao nhất của đường tròn;
- là trung điểm cung nhỏ — điểm ngoài cùng bên phải;
- là trung điểm cung nhỏ — điểm thấp nhất;
- là trung điểm cung nhỏ — điểm ngoài cùng bên trái.
Bốn điểm , , , vẫn cách đều nhau trên đường tròn (hai điểm kề nhau chắn cung ) nên là hình vuông nội tiếp đường tròn , bằng hình vuông và lệch so với một góc (các đỉnh của nó hướng về trung điểm các cạnh của ).
b) Áp dụng tiếp phép quay thuận chiều tâm cho các điểm , , , : mỗi điểm lại quay thêm theo chiều kim đồng hồ, nên:
- (điểm cao nhất) quay đến góc trên bên phải, trùng với điểm ;
- (điểm bên trái) quay đến góc trên bên trái, trùng với điểm ;
- (điểm thấp nhất) quay đến góc dưới bên trái, trùng với điểm ;
- (điểm bên phải) quay đến góc dưới bên phải, trùng với điểm .
Vậy phép quay ở câu a biến các điểm , , , lần lượt thành các điểm , , , .
*(Kiểm tra lại: thực hiện liên tiếp hai phép quay thuận chiều tâm chính là phép quay thuận chiều tâm , phép này biến , , , — phù hợp với kết quả trên.)*
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.