Giải Bài 9.40 trang 92 SGK Toán 9
Đề bài
Cho tam giác có các đường cao , cắt nhau tại . Gọi là trung điểm của và là trung điểm của . Chứng minh rằng:
a) Tứ giác nội tiếp một đường tròn tâm ;
b) , tiếp xúc với đường tròn ngoại tiếp tứ giác .
Lời giải
a) Chứng minh tứ giác nội tiếp đường tròn tâm .
Vì là đường cao của tam giác nên , suy ra .
Vì là đường cao của tam giác nên , suy ra .
Hai điểm và cùng nhìn đoạn dưới một góc vuông nên , cùng nằm trên đường tròn đường kính . Do đó bốn điểm , , , cùng thuộc đường tròn đường kính .
Tâm của đường tròn này là trung điểm của đường kính , tức là điểm . Vậy tứ giác nội tiếp đường tròn tâm , bán kính .
b) Chứng minh , tiếp xúc với đường tròn ngoại tiếp tứ giác .
Gọi là giao điểm của tia với . Vì là trực tâm của tam giác nên . Đặt , .
*Chứng minh là tiếp tuyến.*
Vì nên tam giác vuông tại . là trung điểm của cạnh huyền nên . Suy ra tam giác cân tại , do đó .
Vì (bán kính đường tròn tâm ) nên tam giác cân tại , do đó . Tam giác vuông tại có nên . Vậy .
Vì ba điểm , , thẳng hàng và , nằm cùng phía đối với đường thẳng nên
Suy ra tại . Mà là bán kính của đường tròn nên là tiếp tuyến của đường tròn ngoại tiếp tứ giác tại .
*Chứng minh là tiếp tuyến (tương tự).*
Vì nên tam giác vuông tại . là trung điểm của cạnh huyền nên , suy ra tam giác cân tại , do đó .
Tam giác cân tại (vì ) nên (do tam giác vuông tại ).
Vì ba điểm , , thẳng hàng nên
Suy ra tại , nên là tiếp tuyến của đường tròn tại .
Vậy và đều tiếp xúc với đường tròn ngoại tiếp tứ giác (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.