Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.32 trang 91 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IX   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tứ giác ABCDABCD nội tiếp đường tròn (O)(O), ABAB cắt CDCD tại EE, ADAD cắt BCBC tại FF như Hình 9.58. Biết BEC^=40∘\widehat{BEC} = 40^\circ và DFC^=20∘\widehat{DFC} = 20^\circ, tính số đo các góc của tứ giác ABCDABCD.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 91 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Đường tròn tâm OO với tứ giác ABCDABCD nội tiếp (thứ tự AA bên trái, DD phía trên, CC bên phải, BB phía dưới). Cạnh ABAB kéo dài và cạnh CDCD kéo dài cắt nhau tại điểm EE nằm phía dưới đường tròn, tạo góc BEC^=40∘\widehat{BEC} = 40^\circ. Cạnh ADAD kéo dài và cạnh BCBC kéo dài cắt nhau tại điểm FF nằm phía bên phải đường tròn, tạo góc DFC^=20∘\widehat{DFC} = 20^\circ.

Lời giải

Phân tích. Tứ giác ABCDABCD nội tiếp đường tròn (O)(O) nên tổng hai góc đối bằng 180∘180^\circ:
A^+C^=180∘,B^+D^=180∘.(∗)\widehat{A}+\widehat{C}=180^\circ,\qquad \widehat{B}+\widehat{D}=180^\circ. \quad (*)
Ta lần lượt xét hai tam giác tạo bởi các giao điểm EE và FF.

a) Xét tam giác EBCEBC (đỉnh EE).

Vì EE là giao điểm của ABAB và CDCD nên BB nằm giữa E,AE,A và CC nằm giữa E,DE,D. Do đó:
EBC^=180∘−ABC^,ECB^=180∘−BCD^.\widehat{EBC}=180^\circ-\widehat{ABC},\qquad \widehat{ECB}=180^\circ-\widehat{BCD}.
Tổng ba góc trong tam giác EBCEBC:
BEC^+EBC^+ECB^=180∘\widehat{BEC}+\widehat{EBC}+\widehat{ECB}=180^\circ
40∘+(180∘−ABC^)+(180∘−BCD^)=180∘40^\circ+(180^\circ-\widehat{ABC})+(180^\circ-\widehat{BCD})=180^\circ
⇒ ABC^+BCD^=220∘.(1)\Rightarrow\ \widehat{ABC}+\widehat{BCD}=220^\circ. \quad (1)

b) Xét tam giác FCDFCD (đỉnh FF).

Vì FF là giao điểm của ADAD và BCBC nên CC nằm giữa B,FB,F và DD nằm giữa A,FA,F. Do đó:
FCD^=180∘−BCD^,FDC^=180∘−ADC^.\widehat{FCD}=180^\circ-\widehat{BCD},\qquad \widehat{FDC}=180^\circ-\widehat{ADC}.
Tổng ba góc trong tam giác FCDFCD:
DFC^+FCD^+FDC^=180∘\widehat{DFC}+\widehat{FCD}+\widehat{FDC}=180^\circ
20∘+(180∘−BCD^)+(180∘−ADC^)=180∘20^\circ+(180^\circ-\widehat{BCD})+(180^\circ-\widehat{ADC})=180^\circ
⇒ BCD^+ADC^=200∘.(2)\Rightarrow\ \widehat{BCD}+\widehat{ADC}=200^\circ. \quad (2)

c) Giải hệ để tìm các góc.

Đặt B^=ABC^\widehat{B}=\widehat{ABC}, C^=BCD^\widehat{C}=\widehat{BCD}, D^=ADC^\widehat{D}=\widehat{ADC}. Từ (1)(1), (2)(2) và từ (∗)(*) (góc BB và DD đối nhau: B^+D^=180∘\widehat{B}+\widehat{D}=180^\circ) ta có:
{B^+C^=220∘C^+D^=200∘B^+D^=180∘\begin{cases}\widehat{B}+\widehat{C}=220^\circ\\ \widehat{C}+\widehat{D}=200^\circ\\ \widehat{B}+\widehat{D}=180^\circ\end{cases}
Cộng ba phương trình: 2(B^+C^+D^)=600∘⇒B^+C^+D^=300∘.2(\widehat{B}+\widehat{C}+\widehat{D})=600^\circ\Rightarrow \widehat{B}+\widehat{C}+\widehat{D}=300^\circ.

Suy ra:
D^=300∘−220∘=80∘,B^=300∘−200∘=100∘,C^=300∘−180∘=120∘.\widehat{D}=300^\circ-220^\circ=80^\circ,\quad \widehat{B}=300^\circ-200^\circ=100^\circ,\quad \widehat{C}=300^\circ-180^\circ=120^\circ.
Và từ (∗)(*): A^=180∘−C^=180∘−120∘=60∘.\widehat{A}=180^\circ-\widehat{C}=180^\circ-120^\circ=60^\circ.

Kết luận: A^=60∘, B^=100∘, C^=120∘, D^=80∘.\widehat{A}=60^\circ,\ \widehat{B}=100^\circ,\ \widehat{C}=120^\circ,\ \widehat{D}=80^\circ.

Kiểm tra. A^+C^=60∘+120∘=180∘\widehat{A}+\widehat{C}=60^\circ+120^\circ=180^\circ và B^+D^=100∘+80∘=180∘\widehat{B}+\widehat{D}=100^\circ+80^\circ=180^\circ (đúng tính chất tứ giác nội tiếp); B^+C^=220∘\widehat{B}+\widehat{C}=220^\circ, C^+D^=200∘\widehat{C}+\widehat{D}=200^\circ (khớp (1),(2)(1),(2)). Vậy kết quả thỏa mãn.

Đáp số

A^=60∘\widehat{A}=60^\circB^=100∘\widehat{B}=100^\circC^=120∘\widehat{C}=120^\circD^=80∘\widehat{D}=80^\circ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.