Giải Bài 9.25 trang 89 SGK Toán 9
Đề bài
Trong các hình dưới đây (H.9.53), hình nào vẽ hai điểm và thoả mãn phép quay thuận chiều tâm biến điểm thành điểm ?
Hình 9.53 gồm 4 hình, mỗi hình vẽ hai tia chung gốc với hai điểm , :
a) góc , điểm nằm trên tia ngang, điểm trên tia phía trên; hai đoạn , không đánh dấu bằng nhau (độ dài khác nhau).
b) góc , nằm ngang, phía trên; hai đoạn (có ký hiệu bằng nhau).
c) góc , ở tia trên, ở tia dưới; (có ký hiệu bằng nhau).
d) góc , nằm ngang, phía trên; (có ký hiệu bằng nhau).
Lời giải
Phép quay thuận chiều tâm biến thành khi và chỉ khi đồng thời thoả mãn ba điều kiện:
- (vì phép quay bảo toàn khoảng cách đến tâm);
- (đúng bằng góc quay);
- Chiều quay từ đến là thuận chiều (cùng chiều kim đồng hồ).
Xét từng hình:
a) Có nhưng (hai đoạn không được đánh dấu bằng nhau). Vì phép quay phải giữ nguyên khoảng cách đến tâm nên không thể biến thành . Không thoả mãn.
b) Có và . Tuy nhiên nằm trên tia ngang, ở phía trên, nên để đưa về ta phải quay ngược chiều kim đồng hồ. Không thoả mãn (sai chiều).
c) Có nhưng , không đúng góc quay. Không thoả mãn.
d) Có , , và nằm ngang còn ở phía trên; khi quay về ta quay theo chiều thuận chiều kim đồng hồ một góc . Cả ba điều kiện đều thoả mãn. Đây là hình cần tìm.
Kết luận: Hình d) là hình vẽ hai điểm , thoả mãn phép quay thuận chiều tâm biến thành .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.