Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Luyện tập 2 trang 88 SGK Toán 9

Bài 30. Đa giác đều   Đã kiểm

Đề bài

Cho hình vuông ABCDABCD nội tiếp đường tròn (O)(O) như Hình 9.50.

a) Phép quay thuận chiều 90∘90^\circ tâm OO biến các điểm AA, BB, CC, DD thành những điểm nào? Phép quay này có giữ nguyên hình vuông ABCDABCD không?

b) Hãy liệt kê thêm ba phép quay thuận chiều khác, với tâm OO giữ nguyên hình vuông ABCDABCD.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 88 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.50: Hình vuông ABCDABCD nội tiếp đường tròn tâm OO. Bốn đỉnh nằm trên đường tròn: AA ở góc trên bên trái, BB ở góc trên bên phải, CC ở góc dưới bên phải, DD ở góc dưới bên trái. Tâm OO nằm ở giữa hình vuông.

Lời giải

a) Vì ABCDABCD là hình vuông nội tiếp đường tròn (O)(O) nên OO vừa là tâm đường tròn, vừa là tâm của hình vuông; bốn đỉnh A, B, C, DA,\,B,\,C,\,D nằm trên (O)(O) và chia đường tròn thành bốn cung bằng nhau. Do đó góc ở tâm ứng với mỗi cạnh là:

360∘4=90∘.\frac{360^\circ}{4}=90^\circ.

Theo Hình 9.50, các đỉnh AA (trên‑trái), BB (trên‑phải), CC (dưới‑phải), DD (dưới‑trái) được đặt theo chiều kim đồng hồ (chiều thuận). Vì vậy phép quay thuận chiều (cùng chiều kim đồng hồ) 90∘90^\circ tâm OO đưa mỗi đỉnh sang đúng vị trí đỉnh liền sau nó theo chiều kim đồng hồ:

- A→BA \to B,
- B→CB \to C,
- C→DC \to D,
- D→AD \to A.

Sau phép quay, tập bốn đỉnh {A,B,C,D}\{A,B,C,D\} được biến thành {B,C,D,A}={A,B,C,D}\{B,C,D,A\}=\{A,B,C,D\}, tức là không thay đổi. Vậy phép quay thuận chiều 90∘90^\circ tâm OO giữ nguyên hình vuông ABCDABCD.

b) Một phép quay thuận chiều tâm OO giữ nguyên hình vuông khi và chỉ khi nó đưa mỗi đỉnh về đúng một đỉnh của hình vuông, nghĩa là góc quay phải là bội của 90∘90^\circ. Ngoài phép quay 90∘90^\circ ở câu a), ta có thêm ba phép quay thuận chiều tâm OO cũng giữ nguyên hình vuông ABCDABCD:

- Phép quay thuận chiều 180∘180^\circ: A→C, B→D, C→A, D→BA\to C,\ B\to D,\ C\to A,\ D\to B.
- Phép quay thuận chiều 270∘270^\circ: A→D, B→A, C→B, D→CA\to D,\ B\to A,\ C\to B,\ D\to C.
- Phép quay thuận chiều 360∘360^\circ: A→A, B→B, C→C, D→DA\to A,\ B\to B,\ C\to C,\ D\to D (phép đồng nhất).

Cả ba phép quay trên đều biến hình vuông ABCDABCD thành chính nó.

Đáp số

a) A→B, B→C, C→D, D→AA\to B,\ B\to C,\ C\to D,\ D\to A; phép quay thuận chiều 90∘90^\circ tâm OO giữ nguyên hình vuông ABCDABCD.b) Ba phép quay thuận chiều khác tâm OO giữ nguyên hình vuông: 180∘180^\circ, 270∘270^\circ, 360∘360^\circ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.