Giải Luyện tập 2 trang 88 SGK Toán 9
Đề bài
Cho hình vuông nội tiếp đường tròn như Hình 9.50.
a) Phép quay thuận chiều tâm biến các điểm , , , thành những điểm nào? Phép quay này có giữ nguyên hình vuông không?
b) Hãy liệt kê thêm ba phép quay thuận chiều khác, với tâm giữ nguyên hình vuông .
Hình 9.50: Hình vuông nội tiếp đường tròn tâm . Bốn đỉnh nằm trên đường tròn: ở góc trên bên trái, ở góc trên bên phải, ở góc dưới bên phải, ở góc dưới bên trái. Tâm nằm ở giữa hình vuông.
Lời giải
a) Vì là hình vuông nội tiếp đường tròn nên vừa là tâm đường tròn, vừa là tâm của hình vuông; bốn đỉnh nằm trên và chia đường tròn thành bốn cung bằng nhau. Do đó góc ở tâm ứng với mỗi cạnh là:
Theo Hình 9.50, các đỉnh (trên‑trái), (trên‑phải), (dưới‑phải), (dưới‑trái) được đặt theo chiều kim đồng hồ (chiều thuận). Vì vậy phép quay thuận chiều (cùng chiều kim đồng hồ) tâm đưa mỗi đỉnh sang đúng vị trí đỉnh liền sau nó theo chiều kim đồng hồ:
- ,
- ,
- ,
- .
Sau phép quay, tập bốn đỉnh được biến thành , tức là không thay đổi. Vậy phép quay thuận chiều tâm giữ nguyên hình vuông .
b) Một phép quay thuận chiều tâm giữ nguyên hình vuông khi và chỉ khi nó đưa mỗi đỉnh về đúng một đỉnh của hình vuông, nghĩa là góc quay phải là bội của . Ngoài phép quay ở câu a), ta có thêm ba phép quay thuận chiều tâm cũng giữ nguyên hình vuông :
- Phép quay thuận chiều : .
- Phép quay thuận chiều : .
- Phép quay thuận chiều : (phép đồng nhất).
Cả ba phép quay trên đều biến hình vuông thành chính nó.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.