Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Luyện tập 1 trang 86 SGK Toán 9

Bài 30. Đa giác đều   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho MM, NN, PP, QQ, KK lần lượt là trung điểm của các cạnh ABAB, BCBC, CDCD, DEDE và EAEA của ngũ giác đều ABCDEABCDE (H.9.44). Hỏi MNPQKMNPQK có phải là ngũ giác đều hay không?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 86 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.44: Ngũ giác đều ABCDEABCDE với các đỉnh AA ở trên đỉnh, BB bên phải, CC dưới phải, DD dưới trái, EE bên trái. MM, NN, PP, QQ, KK lần lượt là trung điểm các cạnh ABAB, BCBC, CDCD, DEDE, EAEA; nối chúng tạo thành ngũ giác MNPQKMNPQK nằm bên trong.

Lời giải

Nhận xét về các cạnh của MNPQKMNPQK

Xét tam giác ABCABC có MM là trung điểm cạnh ABAB và NN là trung điểm cạnh BCBC. Do đó MNMN là đường trung bình của tam giác ABCABC, suy ra:
MN=12AC.MN = \dfrac{1}{2}AC.

Lập luận tương tự với các tam giác BCDBCD, CDECDE, DEADEA, EABEAB, ta được:
NP=12BD,PQ=12CE,QK=12DA,KM=12EB.NP = \dfrac{1}{2}BD,\quad PQ = \dfrac{1}{2}CE,\quad QK = \dfrac{1}{2}DA,\quad KM = \dfrac{1}{2}EB.

Vì ABCDEABCDE là ngũ giác đều nên tất cả các đường chéo của nó bằng nhau:
AC=BD=CE=DA=EB.AC = BD = CE = DA = EB.

Suy ra năm cạnh của MNPQKMNPQK bằng nhau:
MN=NP=PQ=QK=KM.(1)MN = NP = PQ = QK = KM. \quad (1)

Nhận xét về các góc của MNPQKMNPQK

Ngũ giác đều ABCDEABCDE có mỗi góc bằng 108∘108^\circ, và các cạnh bằng nhau nên mỗi trung điểm chia đôi cạnh thành hai đoạn bằng nhau.

Xét tam giác BMNBMN: có BM=BNBM = BN (đều bằng nửa cạnh ngũ giác) nên tam giác BMNBMN cân tại BB, với MBN^=108∘\widehat{MBN} = 108^\circ. Do đó hai góc ở đáy bằng nhau:
BMN^=BNM^=180∘−108∘2=36∘.\widehat{BMN} = \widehat{BNM} = \dfrac{180^\circ - 108^\circ}{2} = 36^\circ.

Tương tự, xét tam giác CNPCNP cân tại CC với NCP^=108∘\widehat{NCP} = 108^\circ, ta có:
CNP^=36∘.\widehat{CNP} = 36^\circ.

Vì BB, NN, CC thẳng hàng (cùng nằm trên cạnh BCBC) nên góc trong của MNPQKMNPQK tại NN là:
MNP^=180∘−BNM^−CNP^=180∘−36∘−36∘=108∘.\widehat{MNP} = 180^\circ - \widehat{BNM} - \widehat{CNP} = 180^\circ - 36^\circ - 36^\circ = 108^\circ.

Làm hoàn toàn tương tự tại các đỉnh MM, PP, QQ, KK, ta được mọi góc của MNPQKMNPQK đều bằng 108∘108^\circ:
M^=N^=P^=Q^=K^=108∘.(2)\widehat{M} = \widehat{N} = \widehat{P} = \widehat{Q} = \widehat{K} = 108^\circ. \quad (2)

Kết luận

Từ (1)(1) và (2)(2): MNPQKMNPQK có năm cạnh bằng nhau và năm góc bằng nhau nên MNPQKMNPQK là một ngũ giác đều.

Đáp số

MNPQKMNPQK là ngũ giác đều (các cạnh bằng nhau, mỗi góc bằng 108∘108^\circ)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.