Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.19 trang 83 SGK Toán 9

Bài 29. Tứ giác nội tiếp   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho điểm II nằm ngoài đường tròn (O)(O). Qua II kẻ hai đường thẳng lần lượt cắt (O)(O) tại bốn điểm AA, BB và CC, DD sao cho AA nằm giữa BB và II, CC nằm giữa DD và II. Chứng minh rằng IBD^=ICA^\widehat{IBD} = \widehat{ICA}, IAC^=IDB^\widehat{IAC} = \widehat{IDB} và IA⋅IB=IC⋅IDIA \cdot IB = IC \cdot ID.

Lời giải

Phân tích. Vì AA nằm giữa BB và II nên trên cát tuyến thứ nhất, các điểm theo thứ tự I, A, BI,\,A,\,B; vì CC nằm giữa DD và II nên trên cát tuyến thứ hai, các điểm theo thứ tự I, C, DI,\,C,\,D. Bốn điểm A, B, D, CA,\,B,\,D,\,C cùng thuộc đường tròn (O)(O) nên tứ giác ABDCABDC nội tiếp đường tròn (O)(O) (hai cặp đỉnh đối là AA và DD, BB và CC).

Vì tứ giác nội tiếp có tổng số đo hai góc đối bằng 180∘180^\circ nên:

ABD^+ACD^=180∘(1)vàBAC^+BDC^=180∘.(2)\widehat{ABD}+\widehat{ACD}=180^\circ \quad (1) \qquad \text{và} \qquad \widehat{BAC}+\widehat{BDC}=180^\circ. \quad (2)

Chứng minh IBD^=ICA^\widehat{IBD}=\widehat{ICA}.

Vì AA nằm giữa II và BB nên tia BIBI trùng với tia BABA, do đó IBD^=ABD^\widehat{IBD}=\widehat{ABD}.

Vì CC nằm giữa II và DD nên tia CICI là tia đối của tia CDCD, suy ra ICA^\widehat{ICA} và ACD^\widehat{ACD} là hai góc kề bù:

ICA^=180∘−ACD^.\widehat{ICA}=180^\circ-\widehat{ACD}.

Kết hợp với (1)(1) ta có ICA^=180∘−ACD^=ABD^\widehat{ICA}=180^\circ-\widehat{ACD}=\widehat{ABD}.

Vậy IBD^=ICA^\widehat{IBD}=\widehat{ICA} (góc ngoài tại đỉnh CC của tứ giác nội tiếp ABDCABDC bằng góc trong tại đỉnh đối diện BB).

Chứng minh IAC^=IDB^\widehat{IAC}=\widehat{IDB}.

Vì AA nằm giữa II và BB nên tia AIAI là tia đối của tia ABAB, do đó IAC^\widehat{IAC} và BAC^\widehat{BAC} là hai góc kề bù:

IAC^=180∘−BAC^.\widehat{IAC}=180^\circ-\widehat{BAC}.

Vì CC nằm giữa II và DD nên tia DIDI trùng với tia DCDC, do đó IDB^=BDC^\widehat{IDB}=\widehat{BDC}.

Kết hợp với (2)(2) ta có IAC^=180∘−BAC^=BDC^=IDB^\widehat{IAC}=180^\circ-\widehat{BAC}=\widehat{BDC}=\widehat{IDB}.

Vậy IAC^=IDB^\widehat{IAC}=\widehat{IDB}.

Chứng minh IA⋅IB=IC⋅IDIA\cdot IB=IC\cdot ID.

Xét △IAC\triangle IAC và △IDB\triangle IDB có:

AIC^=DIB^\widehat{AIC}=\widehat{DIB} (góc chung);

IAC^=IDB^\widehat{IAC}=\widehat{IDB} (chứng minh trên).

Do đó △IAC∽△IDB\triangle IAC \backsim \triangle IDB (g.g), suy ra

IAID=ICIB.\dfrac{IA}{ID}=\dfrac{IC}{IB}.

Vậy IA⋅IB=IC⋅IDIA\cdot IB=IC\cdot ID (điều phải chứng minh).

Đáp số

đpcmđpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.