Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.13 trang 79 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IX   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác ABCABC nội tiếp đường tròn (O)(O). Biết rằng BOC^=120∘\widehat{BOC} = 120^\circ và OCA^=20∘\widehat{OCA} = 20^\circ. Tính số đo các góc của tam giác ABCABC.

Lời giải

Phân tích. Vì OO là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABCABC nên OA=OB=OC=ROA = OB = OC = R (bán kính). Do đó các tam giác OABOAB, OBCOBC, OCAOCA đều là tam giác cân tại OO.

Bước 1. Tính AOC^\widehat{AOC}.

Tam giác OCAOCA cân tại OO (vì OA=OCOA = OC) nên hai góc ở đáy bằng nhau:
OAC^=OCA^=20∘.\widehat{OAC} = \widehat{OCA} = 20^\circ.
Tổng ba góc trong tam giác OCAOCA:
AOC^=180∘−OAC^−OCA^=180∘−20∘−20∘=140∘.\widehat{AOC} = 180^\circ - \widehat{OAC} - \widehat{OCA} = 180^\circ - 20^\circ - 20^\circ = 140^\circ.

Bước 2. Tính AOB^\widehat{AOB}.

Ba góc ở tâm OO phủ kín một vòng:
AOB^+BOC^+COA^=360∘.\widehat{AOB} + \widehat{BOC} + \widehat{COA} = 360^\circ.
Suy ra
AOB^=360∘−120∘−140∘=100∘.\widehat{AOB} = 360^\circ - 120^\circ - 140^\circ = 100^\circ.

Bước 3. Dùng quan hệ giữa góc ở tâm và góc nội tiếp cùng chắn một cung.

- BAC^\widehat{BAC} và BOC^\widehat{BOC} cùng chắn cung BCBC, mà góc nội tiếp bằng nửa góc ở tâm:
A^=BAC^=12 BOC^=12⋅120∘=60∘.\widehat{A} = \widehat{BAC} = \tfrac{1}{2}\,\widehat{BOC} = \tfrac{1}{2}\cdot 120^\circ = 60^\circ.
- ABC^\widehat{ABC} và AOC^\widehat{AOC} cùng chắn cung ACAC:
B^=ABC^=12 AOC^=12⋅140∘=70∘.\widehat{B} = \widehat{ABC} = \tfrac{1}{2}\,\widehat{AOC} = \tfrac{1}{2}\cdot 140^\circ = 70^\circ.
- ACB^\widehat{ACB} và AOB^\widehat{AOB} cùng chắn cung ABAB:
C^=ACB^=12 AOB^=12⋅100∘=50∘.\widehat{C} = \widehat{ACB} = \tfrac{1}{2}\,\widehat{AOB} = \tfrac{1}{2}\cdot 100^\circ = 50^\circ.

Bước 4. Kiểm tra lại.

Tổng ba góc của tam giác ABCABC:
A^+B^+C^=60∘+70∘+50∘=180∘ ✓\widehat{A} + \widehat{B} + \widehat{C} = 60^\circ + 70^\circ + 50^\circ = 180^\circ \ \checkmark

Kiểm tra thêm với giả thiết OCA^=20∘\widehat{OCA} = 20^\circ: tam giác OBCOBC cân tại OO nên OCB^=180∘−120∘2=30∘\widehat{OCB} = \dfrac{180^\circ - 120^\circ}{2} = 30^\circ, do đó ACB^=OCA^+OCB^=20∘+30∘=50∘\widehat{ACB} = \widehat{OCA} + \widehat{OCB} = 20^\circ + 30^\circ = 50^\circ, đúng bằng C^\widehat{C} đã tính. Vậy kết quả nhất quán.

Kết luận: A^=60∘, B^=70∘, C^=50∘.\widehat{A} = 60^\circ,\ \widehat{B} = 70^\circ,\ \widehat{C} = 50^\circ.

Đáp số

A^=60∘; B^=70∘; C^=50∘\widehat{A}=60^\circ;\ \widehat{B}=70^\circ;\ \widehat{C}=50^\circ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.