Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.11 trang 76 SGK Toán 9

Bài 28. Đường tròn ngoại tiếp và đường tròn nội tiếp của một tam giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác đều ABCABC ngoại tiếp đường tròn (I)(I). Tính độ dài các cạnh của tam giác ABCABC biết rằng bán kính của (I)(I) bằng 11 cm.

Lời giải

Phân tích. Gọi (I)(I) là đường tròn nội tiếp tam giác đều ABCABC, bán kính r=1r = 1 cm. Gọi MM là tiếp điểm của (I)(I) trên cạnh BCBC.

- Vì tam giác ABCABC đều nên tâm II của đường tròn nội tiếp nằm trên tia phân giác của các góc. Do đó BIBI là tia phân giác của góc BB, suy ra IBM^=ABC^2=60∘2=30∘\widehat{IBM} = \dfrac{\widehat{ABC}}{2} = \dfrac{60^\circ}{2} = 30^\circ.
- BCBC tiếp xúc với (I)(I) tại MM nên IM⊥BCIM \perp BC và IM=r=1IM = r = 1 cm. Vậy tam giác IMBIMB vuông tại MM.

Tính cạnh. Trong tam giác vuông IMBIMB (vuông tại MM):
tan⁡IBM^=IMBM  ⇒  BM=IMtan⁡30∘=113=3 (cm).\tan\widehat{IBM} = \dfrac{IM}{BM} \;\Rightarrow\; BM = \dfrac{IM}{\tan 30^\circ} = \dfrac{1}{\tfrac{1}{\sqrt{3}}} = \sqrt{3}\ (\text{cm}).

Vì tam giác đều, tiếp điểm MM cũng là trung điểm của BCBC, nên:
BC=2 BM=23 (cm).BC = 2\,BM = 2\sqrt{3}\ (\text{cm}).

Tam giác ABCABC đều nên cả ba cạnh bằng nhau:
AB=BC=CA=23≈3,46 (cm).AB = BC = CA = 2\sqrt{3} \approx 3{,}46\ (\text{cm}).

Kiểm tra lại. Với tam giác đều cạnh a=23a = 2\sqrt{3}, đường cao h=a32=23⋅32=3h = \dfrac{a\sqrt{3}}{2} = \dfrac{2\sqrt{3}\cdot\sqrt{3}}{2} = 3 cm. Bán kính đường tròn nội tiếp bằng 13\dfrac{1}{3} đường cao: r=33=1r = \dfrac{3}{3} = 1 cm — đúng với giả thiết. ✓

Đáp số

AB=BC=CA=23≈3,46AB = BC = CA = 2\sqrt{3} \approx 3{,}46 cm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.