Giải Bài 9.6 trang 71 SGK Toán 9
Đề bài
Trên sân bóng, khi quả bóng được đặt tại điểm phạt đền thì có góc sút bằng và quả bóng cách mỗi cọc gôn m (H.9.11). Hỏi khi quả bóng đặt ở vị trí cách điểm phạt đền m thì góc sút bằng bao nhiêu?
Hình 9.11: Hình minh hoạ khung thành và sân bóng. Từ điểm phạt đền, hai đoạn thẳng nối tới hai cọc gôn tạo thành góc sút , mỗi đoạn dài m. Một vị trí khác cách điểm phạt đền m về phía bên phải.
Lời giải
Gọi và là hai cọc gôn, là điểm phạt đền và là vị trí mới của quả bóng.
Phân tích giả thiết:
Theo đề bài, tại điểm phạt đền :
- Góc sút ;
- Quả bóng cách mỗi cọc gôn m, nghĩa là m.
Vị trí mới cách điểm phạt đền m, nghĩa là m.
Dựng đường tròn:
Ta có m, nên ba điểm , , cùng cách điểm một khoảng m. Do đó ba điểm , , cùng nằm trên đường tròn tâm , bán kính m.
Áp dụng quan hệ giữa góc ở tâm và góc nội tiếp:
Xét đường tròn tâm nói trên và cung (cung không chứa ):
- là góc ở tâm chắn cung , với ;
- là góc nội tiếp chắn cung đó.
Vì góc nội tiếp bằng nửa góc ở tâm cùng chắn một cung nên:
Vậy khi quả bóng đặt ở vị trí cách điểm phạt đền m thì góc sút bằng .
Kiểm tra lại: nằm trên đường tròn tâm bán kính m (vì m), còn , cũng trên đường tròn này; góc sút tại là góc nội tiếp chắn cung , bằng nửa góc ở tâm , tức . Kết quả hợp lí.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.