Giải Câu hỏi trang 70 SGK Toán 9
Đề bài
Hãy cho biết số đo của góc nội tiếp tìm được trong Hình 9.3 ở Ví dụ 1, biết rằng số đo của các cung màu xanh trong hình đều bằng .
Hình 9.3: Hình gồm bốn đường tròn riêng biệt, mỗi đường tròn có một cung được tô màu xanh (số đo mỗi cung xanh bằng ), ứng với bốn góc , , , .
a) Đường tròn thứ nhất: đỉnh nằm ở phía trên, BÊN NGOÀI đường tròn; từ kẻ hai đoạn thẳng cắt đường tròn tạo thành góc , cung màu xanh nằm ở phía dưới. Vì đỉnh không nằm trên đường tròn nên góc không phải góc nội tiếp.
b) Đường tròn thứ hai: đỉnh nằm TRÊN đường tròn (phía trên); hai cạnh của góc là hai dây cung của đường tròn, chắn cung màu xanh nằm ở phía dưới. Đây là góc nội tiếp, chắn cung xanh có số đo .
c) Đường tròn thứ ba: đỉnh nằm ở phía trên, BÊN TRONG đường tròn (là giao điểm của hai dây cung), tại đỉnh có kí hiệu góc; hai cạnh của góc đều là dây cung, cung màu xanh nằm ở phía dưới. Vì đỉnh không nằm trên đường tròn (nằm bên trong) nên góc không phải góc nội tiếp.
d) Đường tròn thứ tư: đỉnh nằm ở phía dưới bên trái, trên đường tròn, nhưng góc có một cạnh là tiếp tuyến (không chứa dây cung) và một cạnh là dây cung; cung màu xanh nằm ở phía dưới. Vì một cạnh không chứa dây cung nên góc không phải góc nội tiếp.
Theo Ví dụ 1, chỉ có góc là góc nội tiếp, và nó chắn cung màu xanh có số đo .
Lời giải
Nhắc lại kiến thức: Góc nội tiếp là góc có đỉnh nằm *trên* đường tròn và hai cạnh chứa hai dây cung của đường tròn đó. Số đo của góc nội tiếp bằng nửa số đo cung bị chắn.
Ta xét từng góc trong Hình 9.3 (mỗi cung màu xanh có số đo ):
a) Góc : Đỉnh nằm *bên ngoài* đường tròn (không nằm trên đường tròn) nên góc không phải là góc nội tiếp. Vì vậy không áp dụng được quy tắc "góc nội tiếp bằng nửa cung bị chắn".
b) Góc : Đỉnh nằm *trên* đường tròn và hai cạnh của góc là hai dây cung, chắn cung màu xanh. Do đó là góc nội tiếp, chắn cung xanh có số đo . Theo định lí, số đo góc nội tiếp bằng nửa số đo cung bị chắn:
c) Góc : Đỉnh nằm *bên trong* đường tròn (là giao điểm của hai dây cung), không nằm trên đường tròn, nên góc không phải là góc nội tiếp.
d) Góc : Đỉnh nằm trên đường tròn nhưng một cạnh của góc là tiếp tuyến (không chứa dây cung), nên góc không phải là góc nội tiếp.
Kết luận: Trong Hình 9.3 chỉ có góc là góc nội tiếp, và số đo của nó là
*Kiểm tra lại:* Cung bị chắn , nửa của nó là — hợp lí vì góc nội tiếp luôn nhỏ hơn số đo cung bị chắn.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.