Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.52 trang 31 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hai khối học sinh lớp 8 và lớp 9 của một trường trung học cơ sở tham gia lao động. Nếu làm chung thì sẽ hoàn thành công việc sau 1 giờ 12 phút. Nếu mỗi khối lớp làm riêng thì khối lớp 9 làm xong nhanh hơn khối lớp 8 là 1 giờ. Hỏi nếu mỗi khối lớp làm riêng thì sau bao lâu sẽ hoàn thành công việc?

Lời giải

Phân tích và đặt ẩn

Đổi thời gian làm chung: 11 giờ 1212 phút =11260= 1\dfrac{12}{60} giờ =65= \dfrac{6}{5} giờ.

Gọi thời gian khối lớp 9 làm riêng xong công việc là xx (giờ), điều kiện x>0x > 0.

Vì khối lớp 9 làm xong nhanh hơn khối lớp 8 là 11 giờ nên thời gian khối lớp 8 làm riêng xong công việc là x+1x + 1 (giờ).

Lập phương trình

Trong 11 giờ:
- Khối lớp 9 làm được 1x\dfrac{1}{x} (công việc);
- Khối lớp 8 làm được 1x+1\dfrac{1}{x+1} (công việc);
- Cả hai khối làm chung được 165=56\dfrac{1}{\frac{6}{5}} = \dfrac{5}{6} (công việc).

Ta có phương trình:
1x+1x+1=56.\frac{1}{x} + \frac{1}{x+1} = \frac{5}{6}.

Giải phương trình

Quy đồng và khử mẫu (với x>0x>0 nên x(x+1)>0x(x+1)>0):
6(x+1)+6x=5x(x+1)6(x+1) + 6x = 5x(x+1)
6x+6+6x=5x2+5x6x + 6 + 6x = 5x^2 + 5x
5x2+5x−12x−6=05x^2 + 5x - 12x - 6 = 0
5x2−7x−6=0.5x^2 - 7x - 6 = 0.

Ta có Δ=(−7)2−4⋅5⋅(−6)=49+120=169>0\Delta = (-7)^2 - 4\cdot 5 \cdot(-6) = 49 + 120 = 169 > 0, Δ=13\sqrt{\Delta} = 13.

x1=7+132⋅5=2010=2;x2=7−132⋅5=−610=−0,6.x_1 = \frac{7 + 13}{2\cdot 5} = \frac{20}{10} = 2; \qquad x_2 = \frac{7 - 13}{2\cdot 5} = \frac{-6}{10} = -0{,}6.

Đối chiếu điều kiện x>0x>0: loại x2=−0,6x_2 = -0{,}6; nhận x=2x = 2.

Kết luận

Khối lớp 9 làm riêng xong công việc sau 22 giờ; khối lớp 8 làm riêng xong công việc sau 2+1=32 + 1 = 3 giờ.

Thử lại: 12+13=3+26=56\dfrac{1}{2} + \dfrac{1}{3} = \dfrac{3+2}{6} = \dfrac{5}{6}, nên thời gian làm chung là 65\dfrac{6}{5} giờ =1= 1 giờ 1212 phút (đúng đề bài).

Đáp số

Khối lớp 9: 2 giờ; khối lớp 8: 3 giờ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.