Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.38 trang 29 SGK Toán 9

Bài 21. Giải bài toán bằng cách lập phương trình   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nhu cầu của khách hàng đối với một loại áo phông tại một cửa hàng được cho bởi phương trình p=100−0,02xp = 100 - 0{,}02x, trong đó pp là giá tiền của mỗi chiếc áo (nghìn đồng) và xx là số lượng áo phông bán được. Doanh thu RR (nghìn đồng) khi bán được xx chiếc áo phông là:

R=xp=x(100−0,02x).R = xp = x(100 - 0{,}02x).

Hỏi cần phải bán được bao nhiêu chiếc áo phông để doanh thu đạt 120 triệu đồng?

Lời giải

Phân tích. Doanh thu cần đạt là 120120 triệu đồng =120 000= 120\,000 nghìn đồng. Ta cần tìm số áo xx (chiếc, xx nguyên dương) sao cho R=120 000R = 120\,000.

Lập phương trình. Theo đề bài:

R=x(100−0,02x)=120 000.R = x(100 - 0{,}02x) = 120\,000.

Khai triển:

100x−0,02x2=120 000.100x - 0{,}02x^2 = 120\,000.

Chuyển vế và nhân hai vế với −50-50 (tức chia cho −0,02-0{,}02) để đưa về phương trình bậc hai với hệ số gọn:

0,02x2−100x+120 000=0  ⟺  x2−5000x+6 000 000=0.0{,}02x^2 - 100x + 120\,000 = 0 \;\Longleftrightarrow\; x^2 - 5000x + 6\,000\,000 = 0.

Giải phương trình. Đây là phương trình bậc hai một ẩn. Ta có:

Δ=(−5000)2−4⋅1⋅6 000 000=25 000 000−24 000 000=1 000 000>0.\Delta = (-5000)^2 - 4 \cdot 1 \cdot 6\,000\,000 = 25\,000\,000 - 24\,000\,000 = 1\,000\,000 > 0.

Vì Δ>0\Delta > 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt. Ta có Δ=1 000 000=1000\sqrt{\Delta} = \sqrt{1\,000\,000} = 1000, do đó:

x1=5000+10002=3000,x2=5000−10002=2000.x_1 = \frac{5000 + 1000}{2} = 3000, \qquad x_2 = \frac{5000 - 1000}{2} = 2000.

Cả hai nghiệm đều là số nguyên dương nên đều thỏa mãn điều kiện của ẩn.

Kiểm tra lại.
- Với x=2000x = 2000: p=100−0,02⋅2000=60p = 100 - 0{,}02 \cdot 2000 = 60 (nghìn đồng), R=2000⋅60=120 000R = 2000 \cdot 60 = 120\,000 (nghìn đồng) =120= 120 triệu đồng. Đúng.
- Với x=3000x = 3000: p=100−0,02⋅3000=40p = 100 - 0{,}02 \cdot 3000 = 40 (nghìn đồng), R=3000⋅40=120 000R = 3000 \cdot 40 = 120\,000 (nghìn đồng) =120= 120 triệu đồng. Đúng.

Kết luận. Cửa hàng cần bán được 20002000 chiếc áo phông (với giá 6060 nghìn đồng/chiếc) hoặc 30003000 chiếc áo phông (với giá 4040 nghìn đồng/chiếc) thì doanh thu đạt 120120 triệu đồng.

Đáp số

Bán 2000 chiếc (giá 60 nghìn đồng/chiếc) hoặc 3000 chiếc (giá 40 nghìn đồng/chiếc)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.