Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Vận dụng 1 trang 5 SGK Toán 9

Bài 1. Hàm số $y = ax^2$ ($a \neq 0$)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình chóp tứ giác đều có đáy là hình vuông cạnh aa (cm) và chiều cao 15 cm.

a) Viết công thức tính thể tích VV của hình chóp theo aa và tính giá trị của VV khi a=5a = 5 cm.

b) Nếu độ dài cạnh đáy tăng lên hai lần thì thể tích của hình chóp thay đổi thế nào?

Lời giải

a) Hình chóp tứ giác đều có đáy là hình vuông cạnh aa (cm) nên diện tích đáy là S=a2S = a^2 (cm²), chiều cao h=15h = 15 cm.

Thể tích hình chóp được tính bằng công thức:

V=13⋅S⋅h=13⋅a2⋅15=5a2 (cm3).V = \frac{1}{3} \cdot S \cdot h = \frac{1}{3} \cdot a^2 \cdot 15 = 5a^2 \ (\text{cm}^3).

Vậy công thức tính thể tích là V=5a2V = 5a^2 (đây là hàm số dạng y=ax2y = ax^2 với a=5a = 5).

Khi a=5a = 5 cm:

V=5⋅52=5⋅25=125 (cm3).V = 5 \cdot 5^2 = 5 \cdot 25 = 125 \ (\text{cm}^3).

b) Gọi thể tích ban đầu (ứng với cạnh đáy aa) là V1=5a2V_1 = 5a^2.

Khi độ dài cạnh đáy tăng lên hai lần, cạnh đáy mới là 2a2a, chiều cao vẫn giữ nguyên 1515 cm. Thể tích mới là:

V2=5⋅(2a)2=5⋅4a2=20a2=4⋅(5a2)=4V1.V_2 = 5 \cdot (2a)^2 = 5 \cdot 4a^2 = 20a^2 = 4 \cdot (5a^2) = 4V_1.

Vậy khi cạnh đáy tăng lên hai lần thì thể tích của hình chóp tăng lên 44 lần.

Đáp số

V=5a2V = 5a^2 (cm³); khi a=5a = 5 thì V=125V = 125 cm³Thể tích tăng lên 4 lần

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.