Mục lục Bài 307/307
Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Thực hành trang 115 SGK Toán 9

Pha chế dung dịch theo nồng độ yêu cầu   Đã kiểm

Đề bài

Tính số gam muối tinh khiết và số gam nước tinh khiết cần thiết để có thể pha chế được 1 000 ml dung dịch nước muối sinh lí 0,9%, biết rằng khối lượng riêng của muối tinh khiết là 2,16 g/ml.

Lời giải

Phân tích. Bài toán cho biết khối lượng riêng của muối tinh khiết (2,162,16 g/ml) — dữ kiện này dùng để tính *thể tích* phần muối, nên ta phải lập hệ hai phương trình: một theo nồng độ, một theo thể tích dung dịch cần pha (1 0001\,000 ml).

Gọi khối lượng muối tinh khiết cần dùng là xx (gam) và khối lượng nước tinh khiết cần dùng là yy (gam), điều kiện x>0, y>0x>0,\ y>0.

Lập phương trình.

a) *Theo nồng độ.* Nồng độ phần trăm bằng tỉ số giữa khối lượng muối và khối lượng dung dịch:
xx+y=0,9100=91000.\frac{x}{x+y}=\frac{0,9}{100}=\frac{9}{1000}.
Suy ra 1000x=9(x+y)1000x=9(x+y), tức là
991x=9y.(1)991x=9y.\qquad(1)

b) *Theo thể tích.* Thể tích muối là x2,16\dfrac{x}{2,16} (ml), thể tích nước (khối lượng riêng 11 g/ml) là yy (ml). Vì cần pha đủ 1 0001\,000 ml dung dịch nên
x2,16+y=1000.(2)\frac{x}{2,16}+y=1000.\qquad(2)

Giải hệ. Từ (1)(1) ta có y=991x9y=\dfrac{991x}{9}. Thay vào (2)(2):
x2,16+991x9=1000.\frac{x}{2,16}+\frac{991x}{9}=1000.
Vì 12,16=2554\dfrac{1}{2,16}=\dfrac{25}{54} và 9919=594654\dfrac{991}{9}=\dfrac{5946}{54} nên
25x+5946x54=1000 ⇒ 5971x54=1000 ⇒ x=540005971≈9,04 (g).\frac{25x+5946x}{54}=1000\ \Rightarrow\ \frac{5971x}{54}=1000\ \Rightarrow\ x=\frac{54000}{5971}\approx 9,04\ (\text{g}).
Khi đó
y=991x9=59460005971≈995,81 (g).y=\frac{991x}{9}=\frac{5946000}{5971}\approx 995,81\ (\text{g}).

Kiểm tra.
- Nồng độ: 9,049,04+995,81=9,041004,85≈0,009=0,9%\dfrac{9,04}{9,04+995,81}=\dfrac{9,04}{1004,85}\approx 0,009=0,9\% ✓
- Thể tích: 9,042,16+995,81≈4,19+995,81=1000\dfrac{9,04}{2,16}+995,81\approx 4,19+995,81=1000 (ml) ✓

Kết luận. Cần khoảng 9,049,04 gam muối tinh khiết và khoảng 995,81995,81 gam nước tinh khiết (ứng với khoảng 995,81995,81 ml nước) để pha được 1 0001\,000 ml dung dịch nước muối sinh lí 0,9%0,9\%.

Đáp số

Muối tinh khiết: ≈ 9,04 gNước tinh khiết: ≈ 995,81 g (≈ 995,81 ml)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.