Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.33 trang 112 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho Hình 5.43, trong đó BDBD là đường kính, AOB^=40∘\widehat{AOB} = 40^\circ; BOC^=100∘\widehat{BOC} = 100^\circ. Khi đó:
A. sđ DC⌢=80∘\overparen{DC} = 80^\circ và sđ AD⌢=220∘\overparen{AD} = 220^\circ.
B. sđ DC⌢=280∘\overparen{DC} = 280^\circ và sđ AD⌢=220∘\overparen{AD} = 220^\circ.
C. sđ DC⌢=280∘\overparen{DC} = 280^\circ và sđ AD⌢=140∘\overparen{AD} = 140^\circ.
D. sđ DC⌢=80∘\overparen{DC} = 80^\circ và sđ AD⌢=140∘\overparen{AD} = 140^\circ.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 112 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 5.43: Đường tròn tâm OO. BDBD là đường kính (B ở dưới, D ở trên). Các điểm A, B, C, D nằm trên đường tròn theo thứ tự (A dưới trái, B dưới, C bên phải, D trên). Các bán kính OAOA, OBOB, OCOC, ODOD được vẽ. Góc ở tâm AOB^=40∘\widehat{AOB} = 40^\circ, góc ở tâm BOC^=100∘\widehat{BOC} = 100^\circ.

Lời giải

Phân tích giả thiết. Vì BDBD là đường kính nên B, O, DB,\ O,\ D thẳng hàng, do đó BOD^=180∘\widehat{BOD} = 180^\circ. Các điểm A, B, C, DA,\ B,\ C,\ D nằm trên đường tròn theo thứ tự, với các góc ở tâm đã cho AOB^=40∘\widehat{AOB} = 40^\circ và BOC^=100∘\widehat{BOC} = 100^\circ.

a) Tính sđ DC⌢\overparen{DC}.

Hai tia OCOC và ODOD nằm cùng một phía so với đường kính BDBD (cùng phía với CC), và tia OCOC nằm giữa hai tia OBOB, ODOD. Vì BOD^=180∘\widehat{BOD} = 180^\circ nên:
COD^=BOD^−BOC^=180∘−100∘=80∘.\widehat{COD} = \widehat{BOD} - \widehat{BOC} = 180^\circ - 100^\circ = 80^\circ.
Góc ở tâm COD^\widehat{COD} chắn cung nhỏ DC⌢\overparen{DC}, do đó:
sđ DC⌢=COD^=80∘.\text{sđ}\ \overparen{DC} = \widehat{COD} = 80^\circ.

b) Tính sđ AD⌢\overparen{AD}.

Đi theo chiều A→B→C→DA \to B \to C \to D, ta có các cung liên tiếp không chồng nhau:
sđ AB⌢=AOB^=40∘,sđ BC⌢=BOC^=100∘,sđ CD⌢=80∘.\text{sđ}\ \overparen{AB} = \widehat{AOB} = 40^\circ,\quad \text{sđ}\ \overparen{BC} = \widehat{BOC} = 100^\circ,\quad \text{sđ}\ \overparen{CD} = 80^\circ.
Tổng ba cung này là 40∘+100∘+80∘=220∘40^\circ + 100^\circ + 80^\circ = 220^\circ. Vì cả đường tròn có số đo 360∘360^\circ nên cung AD⌢\overparen{AD} (cung còn lại, đi trực tiếp từ AA đến DD không chứa B, CB,\ C) có số đo:
sđ AD⌢=360∘−220∘=140∘.\text{sđ}\ \overparen{AD} = 360^\circ - 220^\circ = 140^\circ.

Kết luận. sđ DC⌢=80∘\overparen{DC} = 80^\circ và sđ AD⌢=140∘\overparen{AD} = 140^\circ. Vậy chọn đáp án D.

Đáp số

sđ DC⌢=80∘\overparen{DC} = 80^\circ và sđ AD⌢=140∘\overparen{AD} = 140^\circ — chọn D

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.