Giải Bài 5.30 trang 110 SGK Toán 9
Đề bài
Cho đường tròn đường kính , tiếp tuyến tại và tiếp tuyến tại của . Một tiếp tuyến thứ ba của tại điểm ( khác và ) cắt tại và cắt tại .
a) Chứng minh rằng .
b) Đường thẳng đi qua và vuông góc với cắt tại . Chứng minh rằng là trung điểm của đoạn .
c) Chứng minh rằng tiếp xúc với đường tròn đường kính .
Lời giải
a) Chứng minh .
Vì và là hai tiếp tuyến của kẻ từ điểm (tiếp điểm lần lượt là và ) nên theo tính chất hai tiếp tuyến cắt nhau:
Tương tự, và là hai tiếp tuyến kẻ từ điểm (tiếp điểm và ) nên:
Vì tiếp tuyến tại cắt tại và cắt tại nên nằm giữa và , do đó:
(đpcm)
b) Chứng minh là trung điểm của .
Vì là tiếp tuyến tại nên , suy ra .
Vì là tiếp tuyến tại nên , suy ra .
Do đó , nên tứ giác là hình thang (hai đáy và ), hai cạnh bên là và .
Đường thẳng đi qua và vuông góc với cũng song song với và (vì cùng vuông góc với ). Mà là trung điểm của (do là đường kính nên ).
Đường thẳng này đi qua trung điểm của cạnh bên và song song với hai đáy nên nó đi qua trung điểm của cạnh bên còn lại là . Vậy giao điểm của nó với chính là trung điểm của .
(đpcm)
c) Chứng minh tiếp xúc với đường tròn đường kính .
Đường tròn đường kính có tâm là trung điểm của , tức là điểm (theo câu b), và bán kính .
Theo câu b), là đường trung bình của hình thang (nối trung điểm của với trung điểm của ), nên:
Mặt khác tại . Vậy khoảng cách từ tâm đến đường thẳng bằng (bán kính). Do đó đường thẳng tiếp xúc với đường tròn đường kính (tiếp điểm là ).
(đpcm)
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.