Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.7 trang 90 SGK Toán 9

Bài 15. Độ dài của cung tròn. Diện tích hình quạt tròn và hình vành khuyên   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tâm OO của một đường tròn cách dây ABAB của nó một khoảng 3 cm. Tính bán kính của đường tròn (O)(O), biết rằng cung nhỏ ABAB có số đo bằng 100∘100^\circ (làm tròn kết quả đến hàng phần mười).

Lời giải

Phân tích. Gọi HH là chân đường vuông góc hạ từ tâm OO xuống dây ABAB, khi đó OH=3OH = 3 cm.

Vì cung nhỏ ABAB có số đo 100∘100^\circ nên góc ở tâm chắn cung đó là AOB^=100∘\widehat{AOB} = 100^\circ.

Bước 1. Trong đường tròn, đường kính (hay bán kính) đi qua tâm và vuông góc với một dây thì đi qua trung điểm của dây và là tia phân giác của góc ở tâm chắn dây ấy. Do OH⊥ABOH \perp AB nên OHOH là tia phân giác của AOB^\widehat{AOB}:
AOH^=AOB^2=100∘2=50∘.\widehat{AOH} = \dfrac{\widehat{AOB}}{2} = \dfrac{100^\circ}{2} = 50^\circ.

Bước 2. Xét tam giác OAHOAH vuông tại HH (vì OH⊥ABOH \perp AB), có:
cos⁡AOH^=OHOA=OHR.\cos\widehat{AOH} = \dfrac{OH}{OA} = \dfrac{OH}{R}.

Bước 3. Suy ra bán kính:
R=OHcos⁡AOH^=3cos⁡50∘≈30,6428≈4,7 (cm).R = \dfrac{OH}{\cos\widehat{AOH}} = \dfrac{3}{\cos 50^\circ} \approx \dfrac{3}{0{,}6428} \approx 4{,}7 \text{ (cm)}.

Kiểm tra lại. Với R≈4,7R \approx 4{,}7 cm thì OH=Rcos⁡50∘≈4,7⋅0,6428≈3,02≈3OH = R\cos 50^\circ \approx 4{,}7 \cdot 0{,}6428 \approx 3{,}02 \approx 3 cm, đúng với khoảng cách đã cho.

Vậy bán kính của đường tròn (O)(O) là R≈4,7R \approx 4{,}7 cm.

Đáp số

R ≈ 4,7 cm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.