Giải Bài 5.3 trang 86 SGK Toán 9
Đề bài
Cho đường tròn , đường thẳng đi qua và điểm thuộc nhưng không thuộc . Gọi là điểm đối xứng với qua ; và lần lượt là điểm đối xứng với và qua .
a) Ba điểm , và có thuộc không? Vì sao?
b) Chứng minh tứ giác là hình chữ nhật.
c) Chứng minh rằng và đối xứng với nhau qua .
Lời giải
a) Ba điểm , , có thuộc không?
*Điểm :* đối xứng với qua đường thẳng . Vì đi qua nên nằm trên , do đó là điểm bất động của phép đối xứng trục . Phép đối xứng trục giữ nguyên khoảng cách, nên:
Vậy thuộc .
*Điểm :* đối xứng với qua , nghĩa là là trung điểm của , suy ra:
Vậy thuộc .
*Điểm :* đối xứng với qua , nghĩa là là trung điểm của , suy ra:
Vậy thuộc .
Kết luận: cả ba điểm , , đều thuộc đường tròn .
b) Chứng minh tứ giác là hình chữ nhật.
Xét tứ giác có hai đường chéo là và .
- Vì đối xứng với qua nên là trung điểm của .
- Vì đối xứng với qua nên là trung điểm của .
Hai đường chéo và cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường, nên là hình bình hành.
Mặt khác, , , , đều thuộc và là trung điểm của , , nên và đều là đường kính của :
Hình bình hành có hai đường chéo bằng nhau nên là hình chữ nhật (đpcm).
c) Chứng minh và đối xứng với nhau qua .
Vì đối xứng với qua nên là đường trung trực của ; do đó và đi qua trung điểm của .
Vì là hình chữ nhật nên và . Từ và suy ra:
Gọi là trung điểm của . Trong hình chữ nhật , tâm là trung điểm của mỗi đường chéo, nên là tâm đối xứng của hình; qua phép đối xứng tâm , cạnh biến thành cạnh , do đó trung điểm của biến thành trung điểm của . Vậy là trung điểm của , tức , , thẳng hàng.
Vì và cùng nằm trên nên đường thẳng chính là , suy ra cũng nằm trên .
Như vậy vuông góc với tại trung điểm của , nên là đường trung trực của . Do đó và đối xứng với nhau qua (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.