Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Câu hỏi trang 77 SGK Toán 9

Bài 12. Một số hệ thức giữa cạnh, góc trong tam giác vuông và ứng dụng   Đã kiểm chéo

Đề bài

1. Hãy nêu cách giải tam giác ABCABC vuông tại AA khi biết hai cạnh AB=cAB = c, AC=bAC = b hoặc AB=cAB = c, BC=aBC = a và không sử dụng định lí Pythagore (H.4.21).

2. Hãy nêu cách giải tam giác ABCABC vuông tại AA khi biết cạnh góc vuông ABAB (hoặc cạnh huyền BCBC) và góc BB.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 77 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.21: Tam giác ABCABC vuông tại AA (góc vuông ở đỉnh AA phía dưới bên trái). Đỉnh CC ở trên, đỉnh BB ở dưới bên phải. Cạnh ABAB nằm ngang (đáy dưới) kí hiệu là cc; cạnh ACAC thẳng đứng (bên trái) kí hiệu là bb; cạnh huyền BCBC kí hiệu là aa.

Lời giải

Tam giác ABCABC vuông tại AA nên luôn có:
B^+C^=90∘,b=AC, c=AB là hai cạnh góc vuông, a=BC là cạnh huyền.\widehat{B}+\widehat{C}=90^\circ,\quad b=AC,\ c=AB\ \text{là hai cạnh góc vuông},\ a=BC\ \text{là cạnh huyền}.
Ta dùng các hệ thức giữa cạnh và góc trong tam giác vuông:
b=asin⁡B=acos⁡C=ctan⁡B=ccot⁡C,c=asin⁡C=acos⁡B=btan⁡C=bcot⁡B.b=a\sin B=a\cos C=c\tan B=c\cot C,\qquad c=a\sin C=a\cos B=b\tan C=b\cot B.

Câu 1.

a) Biết hai cạnh góc vuông AB=cAB=c và AC=bAC=b.

- Tìm góc BB: vì tan⁡B=ACAB=bc\tan B=\dfrac{AC}{AB}=\dfrac{b}{c} nên từ tỉ số này tra (hoặc tính) được số đo góc BB.
- Tìm góc CC: C^=90∘−B^\widehat{C}=90^\circ-\widehat{B}.
- Tìm cạnh huyền a=BCa=BC mà không dùng định lí Pythagore: dùng hệ thức cạnh – góc
a=ABcos⁡B=ccos⁡B(hoặc a=ACsin⁡B=bsin⁡B).a=\dfrac{AB}{\cos B}=\dfrac{c}{\cos B}\quad\Big(\text{hoặc } a=\dfrac{AC}{\sin B}=\dfrac{b}{\sin B}\Big).

b) Biết một cạnh góc vuông AB=cAB=c và cạnh huyền BC=aBC=a.

- Tìm góc BB: vì cos⁡B=ABBC=ca\cos B=\dfrac{AB}{BC}=\dfrac{c}{a} nên tra (hoặc tính) được số đo góc BB.
- Tìm góc CC: C^=90∘−B^\widehat{C}=90^\circ-\widehat{B}.
- Tìm cạnh góc vuông còn lại b=ACb=AC mà không dùng định lí Pythagore:
b=BC⋅sin⁡B=asin⁡B(hoặc b=AB⋅tan⁡B=ctan⁡B).b=BC\cdot\sin B=a\sin B\quad\Big(\text{hoặc } b=AB\cdot\tan B=c\tan B\Big).

Câu 2.

a) Biết cạnh góc vuông AB=cAB=c và góc BB.

- Tìm góc CC: C^=90∘−B^\widehat{C}=90^\circ-\widehat{B}.
- Tìm cạnh góc vuông AC=bAC=b: b=AB⋅tan⁡B=ctan⁡Bb=AB\cdot\tan B=c\tan B.
- Tìm cạnh huyền BC=aBC=a: a=ABcos⁡B=ccos⁡Ba=\dfrac{AB}{\cos B}=\dfrac{c}{\cos B}.

b) Biết cạnh huyền BC=aBC=a và góc BB.

- Tìm góc CC: C^=90∘−B^\widehat{C}=90^\circ-\widehat{B}.
- Tìm cạnh góc vuông AB=cAB=c: c=BC⋅cos⁡B=acos⁡Bc=BC\cdot\cos B=a\cos B.
- Tìm cạnh góc vuông AC=bAC=b: b=BC⋅sin⁡B=asin⁡Bb=BC\cdot\sin B=a\sin B.

Đáp số

1a) tan⁡B=bc⇒B^\tan B=\dfrac{b}{c}\Rightarrow \widehat{B}; C^=90∘−B^\widehat{C}=90^\circ-\widehat{B}; a=ccos⁡B=bsin⁡Ba=\dfrac{c}{\cos B}=\dfrac{b}{\sin B}1b) cos⁡B=ca⇒B^\cos B=\dfrac{c}{a}\Rightarrow \widehat{B}; C^=90∘−B^\widehat{C}=90^\circ-\widehat{B}; b=asin⁡Bb=a\sin B2a) C^=90∘−B^\widehat{C}=90^\circ-\widehat{B}; b=ctan⁡Bb=c\tan B; a=ccos⁡Ba=\dfrac{c}{\cos B}2b) C^=90∘−B^\widehat{C}=90^\circ-\widehat{B}; c=acos⁡Bc=a\cos B; b=asin⁡Bb=a\sin B

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.