Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.4 trang 73 SGK Toán 9

Bài 12. Một số hệ thức giữa cạnh, góc trong tam giác vuông và ứng dụng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình chữ nhật có chiều dài và chiều rộng lần lượt là 3 và 3\sqrt{3}. Tính góc giữa đường chéo và cạnh ngắn hơn của hình chữ nhật (sử dụng bảng giá trị lượng giác trang 69).

Lời giải

Phân tích. Gọi hình chữ nhật là ABCDABCD với chiều dài AB=CD=3AB = CD = 3 và chiều rộng AD=BC=3AD = BC = \sqrt{3}. Cạnh ngắn hơn là cạnh có độ dài 3\sqrt{3} (chiều rộng).

Xét đường chéo ACAC. Tam giác ACDACD vuông tại DD, trong đó:
- Cạnh ngắn hơn là DCDC... (lưu ý: ta xét đường chéo và cạnh ngắn hơn, tức cạnh 3\sqrt{3}).

Xét tam giác ABCABC vuông tại BB, có cạnh ngắn hơn BC=3BC = \sqrt{3} và cạnh dài hơn AB=3AB = 3. Đường chéo là ACAC.

Tính góc. Gọi α\alpha là góc giữa đường chéo ACAC và cạnh ngắn BCBC, tức α=ACB^\alpha = \widehat{ACB}.

Trong tam giác vuông ABCABC (vuông tại BB), với góc nhọn α=ACB^\alpha = \widehat{ACB}:
- cạnh đối của α\alpha là AB=3AB = 3;
- cạnh kề của α\alpha là BC=3BC = \sqrt{3}.

Do đó:
tan⁡α=ABBC=33=3.\tan\alpha = \dfrac{AB}{BC} = \dfrac{3}{\sqrt{3}} = \sqrt{3}.

Tra bảng giá trị lượng giác (trang 69), ta có tan⁡60∘=3\tan 60^\circ = \sqrt{3}, suy ra:
α=60∘.\alpha = 60^\circ.

Kiểm tra lại. Độ dài đường chéo AC=AB2+BC2=9+3=12=23AC = \sqrt{AB^2 + BC^2} = \sqrt{9 + 3} = \sqrt{12} = 2\sqrt{3}. Khi đó cos⁡α=BCAC=323=12=cos⁡60∘\cos\alpha = \dfrac{BC}{AC} = \dfrac{\sqrt{3}}{2\sqrt{3}} = \dfrac{1}{2} = \cos 60^\circ, phù hợp. Vậy góc giữa đường chéo và cạnh ngắn hơn bằng 60∘60^\circ.

Đáp số

60∘60^\circ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.