Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Hoạt động 4 trang 70 SGK Toán 9

Bài 11. Tỉ số lượng giác của góc nhọn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác ABCABC vuông tại CC, có A^=α\widehat{A} = \alpha, B^=β\widehat{B} = \beta (H.4.9). Hãy viết các tỉ số lượng giác của góc α\alpha, β\beta theo độ dài các cạnh của tam giác ABCABC. Trong các tỉ số đó, cho biết các cặp tỉ số bằng nhau.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 70 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.9: Tam giác ABCABC vuông tại CC (góc vuông tại đỉnh CC ở trên). Đỉnh AA ở dưới bên trái với góc α\alpha, đỉnh BB ở dưới bên phải với góc β\beta.

Lời giải

Phân tích tam giác. Tam giác ABCABC vuông tại CC nên cạnh huyền là ABAB, hai cạnh góc vuông là ACAC và BCBC.

- Với góc α=A^\alpha = \widehat{A}: cạnh đối là BCBC, cạnh kề là ACAC.
- Với góc β=B^\beta = \widehat{B}: cạnh đối là ACAC, cạnh kề là BCBC.

a) Các tỉ số lượng giác của góc α\alpha:

sin⁡α=BCAB,cos⁡α=ACAB,tan⁡α=BCAC,cot⁡α=ACBC.\sin\alpha = \dfrac{BC}{AB}, \quad \cos\alpha = \dfrac{AC}{AB}, \quad \tan\alpha = \dfrac{BC}{AC}, \quad \cot\alpha = \dfrac{AC}{BC}.

b) Các tỉ số lượng giác của góc β\beta:

sin⁡β=ACAB,cos⁡β=BCAB,tan⁡β=ACBC,cot⁡β=BCAC.\sin\beta = \dfrac{AC}{AB}, \quad \cos\beta = \dfrac{BC}{AB}, \quad \tan\beta = \dfrac{AC}{BC}, \quad \cot\beta = \dfrac{BC}{AC}.

c) Các cặp tỉ số bằng nhau. So sánh các biểu thức theo độ dài cạnh, ta thấy:

sin⁡α=cos⁡β  (=BCAB),cos⁡α=sin⁡β  (=ACAB),\sin\alpha = \cos\beta \;\left(=\dfrac{BC}{AB}\right), \qquad \cos\alpha = \sin\beta \;\left(=\dfrac{AC}{AB}\right),

tan⁡α=cot⁡β  (=BCAC),cot⁡α=tan⁡β  (=ACBC).\tan\alpha = \cot\beta \;\left(=\dfrac{BC}{AC}\right), \qquad \cot\alpha = \tan\beta \;\left(=\dfrac{AC}{BC}\right).

(Điều này phù hợp vì hai góc α\alpha và β\beta phụ nhau: α+β=90∘\alpha + \beta = 90^\circ.)

Đáp số

sin⁡α=BCAB, cos⁡α=ACAB, tan⁡α=BCAC, cot⁡α=ACBC\sin\alpha=\dfrac{BC}{AB},\ \cos\alpha=\dfrac{AC}{AB},\ \tan\alpha=\dfrac{BC}{AC},\ \cot\alpha=\dfrac{AC}{BC}sin⁡β=ACAB, cos⁡β=BCAB, tan⁡β=ACBC, cot⁡β=BCAC\sin\beta=\dfrac{AC}{AB},\ \cos\beta=\dfrac{BC}{AB},\ \tan\beta=\dfrac{AC}{BC},\ \cot\beta=\dfrac{BC}{AC}sin⁡α=cos⁡β, cos⁡α=sin⁡β, tan⁡α=cot⁡β, cot⁡α=tan⁡β\sin\alpha=\cos\beta,\ \cos\alpha=\sin\beta,\ \tan\alpha=\cot\beta,\ \cot\alpha=\tan\beta

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.