Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Vận dụng trang 28 SGK Toán 9

Bài. Phương trình tích và phương trình chứa ẩn ở mẫu   Đã kiểm

Đề bài

Giải bài toán ở tình huống mở đầu.

Lời giải

Bài toán (tình huống mở đầu): Một ô tô đi từ tỉnh A đến tỉnh B, quãng đường dài 6060 km. Nếu tăng vận tốc thêm 1010 km/h so với vận tốc dự định thì thời gian đi giảm 3030 phút. Tính vận tốc dự định của ô tô.

Giải:

Gọi vận tốc dự định của ô tô là xx (km/h), điều kiện x>0x > 0.

Thời gian dự định đi từ A đến B là 60x\dfrac{60}{x} (giờ).

Khi tăng vận tốc thêm 1010 km/h, vận tốc thực tế là x+10x + 10 (km/h), thời gian đi là 60x+10\dfrac{60}{x+10} (giờ).

Đổi 3030 phút =12= \dfrac{1}{2} giờ.

Vì thời gian đi giảm 3030 phút nên ta có phương trình:

60x−60x+10=12.\frac{60}{x} - \frac{60}{x+10} = \frac{1}{2}.

Điều kiện xác định: x>0x > 0 (khi đó x+10>0x + 10 > 0, cả hai mẫu đều khác 00).

Quy đồng và nhân hai vế với 2x(x+10)≠02x(x+10) \ne 0:

120(x+10)−120x=x(x+10)120(x+10) - 120x = x(x+10)

120x+1200−120x=x2+10x120x + 1200 - 120x = x^2 + 10x

x2+10x−1200=0.x^2 + 10x - 1200 = 0.

Ta có Δ=102−4⋅1⋅(−1200)=100+4800=4900>0\Delta = 10^2 - 4 \cdot 1 \cdot (-1200) = 100 + 4800 = 4900 > 0, nên Δ=70\sqrt{\Delta} = 70.

Phương trình có hai nghiệm:

x1=−10+702=30;x2=−10−702=−40.x_1 = \frac{-10 + 70}{2} = 30; \qquad x_2 = \frac{-10 - 70}{2} = -40.

So với điều kiện x>0x > 0:

- x=30x = 30 thoả mãn (nhận).
- x=−40x = -40 không thoả mãn (loại).

Kiểm tra với x=30x = 30: 6030−6040=2−1,5=0,5\dfrac{60}{30} - \dfrac{60}{40} = 2 - 1{,}5 = 0{,}5 (giờ) =30= 30 phút. Thoả mãn.

Kết luận: Vận tốc dự định của ô tô là 3030 km/h.

Đáp số

Vận tốc dự định của ô tô là 30 km/h

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.