Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Thử thách nhỏ trang 100 SGK Toán 8

Bài 36. Các trường hợp đồng dạng của hai tam giác vuông   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một người đo chiều cao của một cái cây bằng cách cắm một chiếc cọc xuống đất, cọc cao 2,4 m và cách vị trí gốc cây 19 m. Người đó đứng cách xa chiếc cọc 1 m và nhìn thấy đỉnh cọc thẳng với đỉnh của cây. Hãy tính chiều cao của cây, biết rằng khoảng cách từ chân đến mắt người ấy là 1,6 m (H.9.49).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 100 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.49: A: vị trí đỉnh cây; B: vị trí gốc cây; C: vị trí đỉnh cột; M: vị trí mắt. Đường gấp khúc nằm ngang DB; D là chân người, B là gốc cây. Trên DB có điểm X (chân cột) với DX = 1 m và XB = 19 m. Tại D dựng đoạn thẳng đứng DM = 1,6 m (chiều cao mắt người). Tại X dựng cột đứng cao 2,4 m, đỉnh cột là C. Tại B dựng cây đứng, đỉnh cây là A, chân cây là B; Y là điểm trên cây ngang với M. Ba điểm M, C, A thẳng hàng (tia nhìn từ mắt M qua đỉnh cọc C tới đỉnh cây A). Cần tính AB (chiều cao cây).

Lời giải

Phân tích hình vẽ. Mắt người ở M (cách đất DM=1,6DM = 1,6 m), đỉnh cọc ở C (cọc cao XC=2,4XC = 2,4 m), đỉnh cây ở A (chân cây B). Trên mặt đất nằm ngang: DX=1DX = 1 m (người cách cọc) và XB=19XB = 19 m (cọc cách gốc cây).

Từ mắt M kẻ đường nằm ngang song song với mặt đất, cắt cọc tại N và cắt cây tại Y. Vì các đoạn DM,  XC,  ABDM,\;XC,\;AB đều thẳng đứng nên:

XN=DM=1,6 m,MN=DX=1 m,MY=DB=DX+XB=1+19=20 m.XN = DM = 1,6\text{ m},\qquad MN = DX = 1\text{ m},\qquad MY = DB = DX + XB = 1 + 19 = 20\text{ m}.

Hai tam giác vuông đồng dạng. Xét △MNC\triangle MNC và △MYA\triangle MYA có:

- MNC^=MYA^=90∘\widehat{MNC} = \widehat{MYA} = 90^\circ (vì NC∥YANC \parallel YA, cùng là phương thẳng đứng);
- M^\widehat{M} chung (vì ba điểm M, C, A thẳng hàng theo tia nhìn).

Do đó △MNC∽△MYA\triangle MNC \backsim \triangle MYA (g.g), suy ra tỉ số đồng dạng:

NCYA=MNMY.\frac{NC}{YA} = \frac{MN}{MY}.

Tính các cạnh góc vuông đứng.

NC=XC−XN=2,4−1,6=0,8 (m).NC = XC - XN = 2,4 - 1,6 = 0,8\text{ (m)}.

Thay vào:

0,8YA=120  ⇒  YA=0,8⋅20=16 (m).\frac{0,8}{YA} = \frac{1}{20} \;\Rightarrow\; YA = 0,8 \cdot 20 = 16\text{ (m)}.

Chiều cao của cây. Vì YB=DM=1,6YB = DM = 1,6 m nên:

AB=AY+YB=16+1,6=17,6 (m).AB = AY + YB = 16 + 1,6 = 17,6\text{ (m)}.

Kiểm tra lại. Tỉ số đồng dạng MNMY=120\dfrac{MN}{MY} = \dfrac{1}{20} phải bằng NCYA=0,816=120\dfrac{NC}{YA} = \dfrac{0,8}{16} = \dfrac{1}{20} ✓. Vậy chiều cao cây là 17,617,6 m.

Đáp số

Chiều cao của cây: 17,6 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.