Giải Bài 5.18 trang 108 SGK Toán 8
Đề bài
Doanh thu (đơn vị: tỉ đồng) của hai chi nhánh một công ty trong năm 2021 và 2022 được cho trong bảng sau:
| Chi nhánh | Năm 2021 | Năm 2022 |
| --- | --- | --- |
| Hà Nội | 6 | 8 |
| Thành phố Hồ Chí Minh | 10 | 12 |
Lựa chọn và vẽ biểu đồ để so sánh doanh thu của hai chi nhánh này trong hai năm 2021 và 2022.
Bảng doanh thu (tỉ đồng): Hà Nội — 2021: 6, 2022: 8; Thành phố Hồ Chí Minh — 2021: 10, 2022: 12.
Lời giải
Bước 1. Lựa chọn loại biểu đồ.
Ta cần so sánh doanh thu của hai chi nhánh (Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh) trong hai năm (2021 và 2022). Vì mỗi đối tượng (chi nhánh) có hai số liệu ứng với hai năm cần đặt cạnh nhau để so sánh, nên ta chọn biểu đồ cột kép (biểu đồ cột ghép). Mỗi chi nhánh được biểu diễn bằng một cặp cột: một cột cho năm 2021 và một cột cho năm 2022.
Bước 2. Vẽ biểu đồ cột kép.
- Trục ngang: ghi tên hai chi nhánh (Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh).
- Trục đứng: biểu diễn doanh thu, đơn vị tỉ đồng; chia vạch đều nhau .
- Với mỗi chi nhánh vẽ hai cột liền nhau, dùng hai màu (hoặc hai cách tô) khác nhau để phân biệt năm 2021 và năm 2022, kèm chú giải.
Chiều cao các cột theo bảng số liệu:
| Chi nhánh | Cột 2021 | Cột 2022 |
| --- | --- | --- |
| Hà Nội | | |
| TP. Hồ Chí Minh | | |
Mô tả biểu đồ:
```
Doanh thu (tỉ đồng)
12 | ▓
10 | █ ▓
8 | ▓ █ ▓
6 | █ ▓ █ ▓
4 | █ ▓ █ ▓
2 | █ ▓ █ ▓
0 +--█---▓-----█---------▓----
Hà Nội TP. Hồ Chí Minh
█ : Năm 2021 ▓ : Năm 2022
```
Bước 3. Nhận xét (so sánh) từ biểu đồ.
- So sánh theo từng năm: Trong cả năm 2021 và năm 2022, doanh thu của chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh ( và tỉ đồng) đều cao hơn chi nhánh Hà Nội ( và tỉ đồng).
- So sánh theo thời gian: Từ năm 2021 sang năm 2022, doanh thu của mỗi chi nhánh đều tăng thêm tỉ đồng (Hà Nội: ; TP. Hồ Chí Minh: ).
Kiểm tra lại: Các chiều cao cột đúng khớp với bảng số liệu; đơn vị trục đứng (tỉ đồng) phù hợp; dùng biểu đồ cột kép là hợp lí để so sánh đồng thời giữa các chi nhánh và giữa các năm.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.