Giải Thử thách nhỏ 2 trang 90 SGK Toán 8
Đề bài
Với hai tam giác và trong phần Tranh luận, nếu thêm giả thiết các góc và nhọn thì hai tam giác đó có đồng dạng không?
Lời giải
Nhắc lại phần Tranh luận. Hai tam giác và có
Đây là trường hợp *hai cạnh tương ứng tỉ lệ và một cặp góc bằng nhau, nhưng góc đó không xen giữa hai cạnh ấy* ( không xen giữa và ). Trường hợp này chưa đủ để kết luận đồng dạng: ứng với bộ dữ kiện đó, góc có thể nhọn hoặc tù, cho hai tam giác khác hẳn nhau — đó chính là điều gây tranh luận.
Bây giờ thêm giả thiết và đều nhọn. Ta chứng minh hai tam giác đồng dạng.
Bước 1. Kẻ đường cao. Kẻ tại và tại .
Hai tam giác vuông và có
nên (g.g), suy ra
Bước 2. Hai tam giác vuông chứa cạnh . Từ giả thiết và kết quả Bước 1:
Xét hai tam giác vuông và () có cạnh góc vuông và cạnh huyền tỉ lệ tương ứng với và :
Do đó (cạnh huyền – cạnh góc vuông), suy ra
Bước 3. Dùng giả thiết góc nhọn. Vì nhọn nên chân đường cao nằm giữa và , tức tia trùng tia . Do đó . Tương tự . Kết hợp Bước 2:
(Nếu tù thì , lúc đó không suy ra được — đúng là chỗ gây mơ hồ ban đầu.)
Bước 4. Kết luận. Hai tam giác và có
nên (g.g), với tỉ số đồng dạng
Vậy: có, khi thêm giả thiết nhọn thì hai tam giác đồng dạng. Cần lưu ý tỉ số đồng dạng là — nói chung khác — nên hai tam giác đồng dạng chứ *không* nhất thiết bằng nhau; chúng bằng nhau chỉ khi .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.