Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Bài 9.3 trang 82 SGK Toán 8

Bài 33. Hai tam giác đồng dạng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong Hình 9.9, ABCABC là tam giác không cân; MM, NN, PP lần lượt là trung điểm của BCBC, CACA, ABAB. Hãy tìm trong hình năm tam giác khác nhau mà chúng đôi một đồng dạng với nhau. Giải thích vì sao chúng đồng dạng.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 82 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.9: Tam giác ABCABC với AA ở đỉnh trên, BB ở góc dưới bên trái, CC ở góc dưới bên phải. MM là trung điểm của BCBC (ở cạnh đáy giữa BB và CC), NN là trung điểm của CACA (cạnh phải, đánh dấu hai gạch), PP là trung điểm của ABAB (cạnh trái, đánh dấu ba gạch). Các đoạn nối trung điểm PNPN, NMNM, PMPM được vẽ, chia tam giác ABCABC thành 4 tam giác nhỏ. Các cạnh được đánh dấu: AP=PBAP = PB (ba gạch), AN=NCAN = NC (hai gạch), BM=MCBM = MC (một gạch).

Lời giải

Phân tích. Vì PP, NN, MM lần lượt là trung điểm của ABAB, CACA, BCBC nên theo tính chất đường trung bình của tam giác:

- PNPN là đường trung bình ứng với cạnh BCBC, nên PN=12BCPN = \dfrac{1}{2}BC.
- NMNM là đường trung bình ứng với cạnh ABAB, nên NM=12ABNM = \dfrac{1}{2}AB.
- PMPM là đường trung bình ứng với cạnh CACA, nên PM=12CAPM = \dfrac{1}{2}CA.

Ngoài ra, do PP, NN, MM là trung điểm nên:
AP=PB=12AB,AN=NC=12CA,BM=MC=12BC.AP = PB = \tfrac{1}{2}AB,\quad AN = NC = \tfrac{1}{2}CA,\quad BM = MC = \tfrac{1}{2}BC.

Năm tam giác cần tìm là: ABCABC, APNAPN, PBMPBM, CMNCMN và MNPMNP.

a) △APN∽△ABC\triangle APN \backsim \triangle ABC. Xét hai tam giác APNAPN và ABCABC có:
APAB=ANAC=PNBC=12.\frac{AP}{AB} = \frac{AN}{AC} = \frac{PN}{BC} = \frac{1}{2}.
Vậy △APN∽△ABC\triangle APN \backsim \triangle ABC (c.c.c), tỉ số đồng dạng 12\dfrac{1}{2}.

b) △PBM∽△ABC\triangle PBM \backsim \triangle ABC. Xét hai tam giác PBMPBM và ABCABC có:
PBAB=BMBC=PMAC=12.\frac{PB}{AB} = \frac{BM}{BC} = \frac{PM}{AC} = \frac{1}{2}.
Vậy △PBM∽△ABC\triangle PBM \backsim \triangle ABC (c.c.c), tỉ số đồng dạng 12\dfrac{1}{2}.

c) △CMN∽△CBA\triangle CMN \backsim \triangle CBA (tức ∽△ABC\backsim \triangle ABC). Xét hai tam giác CMNCMN và CBACBA có:
CMCB=CNCA=MNBA=12.\frac{CM}{CB} = \frac{CN}{CA} = \frac{MN}{BA} = \frac{1}{2}.
Vậy △CMN∽△CBA\triangle CMN \backsim \triangle CBA (c.c.c), tỉ số đồng dạng 12\dfrac{1}{2}.

d) △MNP∽△ABC\triangle MNP \backsim \triangle ABC. Xét tam giác ở giữa MNPMNP và tam giác ABCABC, so các cạnh tương ứng:
MNAB=NPBC=PMCA=12.\frac{MN}{AB} = \frac{NP}{BC} = \frac{PM}{CA} = \frac{1}{2}.
Vậy △MNP∽△ABC\triangle MNP \backsim \triangle ABC (c.c.

c) với M↔AM \leftrightarrow A, N↔BN \leftrightarrow B, P↔CP \leftrightarrow C, tỉ số đồng dạng 12\dfrac{1}{2}.

Kết luận. Các tam giác APNAPN, PBMPBM, CMNCMN, MNPMNP đều đồng dạng với tam giác ABCABC (cùng theo tỉ số 12\dfrac{1}{2}). Theo tính chất bắc cầu của quan hệ đồng dạng, năm tam giác ABCABC, APNAPN, PBMPBM, CMNCMN, MNPMNP đôi một đồng dạng với nhau. (Bốn tam giác nhỏ APNAPN, PBMPBM, CMNCMN, MNPMNP còn bằng nhau vì cùng đồng dạng với ABCABC theo tỉ số 12\dfrac{1}{2}.)

Đáp số

Năm tam giác đôi một đồng dạng: ABCABC, APNAPN, PBMPBM, CMNCMN, MNPMNP (bốn tam giác nhỏ đồng dạng với ABCABC theo tỉ số 12\frac{1}{2}) — đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.