Giải Bài 3.45 trang 75 SGK Toán 8
Đề bài
Cho tam giác cân tại ; là một điểm thuộc đường thẳng , ở giữa và . Gọi , lần lượt là chân đường vuông góc hạ từ và từ xuống , còn , lần lượt là chân đường vuông góc hạ từ xuống và từ xuống (H.3.61).
Chứng minh rằng:
a) Tứ giác là hình chữ nhật;
b) bằng hiệu khoảng cách từ đến và đến (dù thay đổi trên đường thẳng miễn là nằm giữa và ) tức là .
Hình 3.61: Tam giác cân tại ( ở đỉnh trên), và ở đáy. Điểm nằm trên đường thẳng kéo dài về phía bên trái, với ở giữa và . Từ hạ vuông góc xuống đường thẳng tại và xuống tại (góc vuông tại và ). Từ hạ vuông góc xuống tại và xuống tại (góc vuông tại và ). nằm trong đoạn giữa và . nằm phía dưới gần .
Lời giải
## a) Tứ giác là hình chữ nhật
Theo giả thiết:
- là chân đường vuông góc hạ từ xuống nên .
- là chân đường vuông góc hạ từ xuống nên .
Hai đường thẳng và cùng vuông góc với nên , tức là (vì nằm trên ).
Xét tứ giác (các đỉnh , nằm trên ; nằm trên ):
- Tại : vì và nằm trên nên .
- Tại : vì , mà nằm trên và nằm trên nên .
- Tại : vì là chân đường vuông góc hạ từ xuống nên , do đó .
Tứ giác có ba góc vuông () nên nó là hình chữ nhật.
Tứ giác là hình chữ nhật (đpcm).
##
b) Chứng minh
Vì là hình chữ nhật nên hai cạnh đối bằng nhau:
Điểm nằm giữa và trên đoạn , nên:
Do đó:
Ta chứng minh .
Tính các góc: Vì là hình chữ nhật nên , mà , thuộc nên . Đường thẳng cắt hai đường thẳng song song và , theo tính chất hai góc đồng vị:
Tam giác cân tại nên . Suy ra:
Mặt khác, nằm trên đường thẳng (về phía dưới ) nên tia là tia đối của tia ; tia là tia đối của tia . Vậy và là hai góc đối đỉnh:
Từ và suy ra .
Xét hai tam giác vuông (vuông tại ) và (vuông tại ):
- Cạnh huyền chung: .
- Góc nhọn: (chứng minh trên).
Do đó (cạnh huyền – góc nhọn), suy ra:
Thay vào :
Vậy (đpcm). Vì cách chứng minh chỉ dùng nằm giữa và , kết quả đúng với mọi vị trí của trên đường thẳng thỏa điều kiện đó.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.