Sách giáo khoa Toán 8 Tập một

Giải Bài 3.19 trang 63 SGK Toán 8

Bài 12. Hình bình hành   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong các tứ giác ở Hình 3.39, tứ giác nào là hình bình hành? Vì sao?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 63 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.39 gồm ba tứ giác ABCD:
a) Tứ giác ABCD hình dạng hình bình hành nghiêng; tại đỉnh A có kí hiệu một góc và tại đỉnh C có kí hiệu một góc bằng nhau (hai góc đối A và C được đánh dấu bằng nhau).
b) Tứ giác ABCD với các góc: tại A = 110∘110^\circ, tại B = 70∘70^\circ, tại D = 75∘75^\circ (góc C không ghi số).
c) Tứ giác ABCD với cạnh AD và BC được đánh dấu bằng nhau (hai vạch), góc tại D = 80∘80^\circ và góc tại C = 80∘80^\circ; cạnh DC được kéo dài thành đường thẳng về phía phải qua C.

Lời giải

Ta dùng các dấu hiệu nhận biết hình bình hành: tứ giác có các cạnh đối bằng nhau; có các góc đối bằng nhau (đủ cả hai cặp); có hai cặp cạnh đối song song; hoặc có một cặp cạnh đối song song và bằng nhau.

a) Tứ giác ABCDABCD chỉ được đánh dấu một cặp góc đối bằng nhau là A^=C^\widehat{A}=\widehat{C}.

Dấu hiệu về góc đòi hỏi cả hai cặp góc đối bằng nhau (A^=C^\widehat{A}=\widehat{C} và B^=D^\widehat{B}=\widehat{D}). Ở đây chưa biết B^\widehat{B} có bằng D^\widehat{D} hay không, nên chưa đủ căn cứ để khẳng định ABCDABCD là hình bình hành.

b) Tứ giác ABCDABCD có A^=110∘, B^=70∘, D^=75∘\widehat{A}=110^\circ,\ \widehat{B}=70^\circ,\ \widehat{D}=75^\circ.

Tổng các góc của một tứ giác bằng 360∘360^\circ nên:
C^=360∘−110∘−70∘−75∘=105∘.\widehat{C}=360^\circ-110^\circ-70^\circ-75^\circ=105^\circ.

Vì A^=110∘≠C^=105∘\widehat{A}=110^\circ\neq\widehat{C}=105^\circ (và B^=70∘≠D^=75∘\widehat{B}=70^\circ\neq\widehat{D}=75^\circ) nên các góc đối không bằng nhau.

Vậy tứ giác ở hình

b) không phải là hình bình hành.

*(Nhận xét: A^+B^=110∘+70∘=180∘\widehat{A}+\widehat{B}=110^\circ+70^\circ=180^\circ nên AD∥BCAD\parallel BC; tứ giác này chỉ là hình thang.)*

c) Gọi CxCx là tia đối của tia CDCD (cạnh DCDC kéo dài về phía phải qua CC). Theo hình vẽ: ADC^=80∘\widehat{ADC}=80^\circ và góc tạo bởi CBCB với tia CxCx là BCx^=80∘\widehat{BCx}=80^\circ.

Xét hai đường thẳng ADAD, BCBC bị cắt bởi đường thẳng DCDC: ADC^\widehat{ADC} và BCx^\widehat{BCx} là hai góc đồng vị, mà ADC^=BCx^=80∘\widehat{ADC}=\widehat{BCx}=80^\circ nên:
AD∥BC.AD\parallel BC.

Tứ giác ABCDABCD có AD∥BCAD\parallel BC và AD=BCAD=BC, tức là có một cặp cạnh đối vừa song song vừa bằng nhau.

Vậy tứ giác ở hình

c) là hình bình hành.

Kết luận: Trong Hình 3.39, chỉ có tứ giác ABCDABCD ở hình c) là hình bình hành.

Đáp số

a) Chưa thể kết luận là hình bình hành (mới có một cặp góc đối bằng nhau)b) Không là hình bình hành (vì C^=105∘\widehat{C}=105^\circ, các góc đối không bằng nhau)c) Là hình bình hành (vì AD∥BCAD\parallel BC và AD=BCAD=BC)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.