Giải Tranh luận trang 59 SGK Toán 8
Đề bài
Theo em, bạn nào đúng? Vì sao?
Bạn thứ nhất: Hình thang cân thì có hai cạnh bên bằng nhau. Ngược lại, hình thang có hai cạnh bên bằng nhau thì nó là hình thang cân.
Bạn thứ hai: Tròn sai rồi! Có trường hợp hình thang có hai cạnh bên bằng nhau nhưng nó không phải là hình thang cân.
Lời giải
Bạn thứ hai đúng.
Phân tích hai khẳng định của bạn thứ nhất:
a) *"Hình thang cân thì có hai cạnh bên bằng nhau."* — Khẳng định này đúng. Đây chính là tính chất của hình thang cân: trong một hình thang cân, hai cạnh bên bằng nhau.
b) *"Ngược lại, hình thang có hai cạnh bên bằng nhau thì nó là hình thang cân."* — Khẳng định này sai. Mệnh đề đảo này không đúng, vì có hình thang hai cạnh bên bằng nhau mà không phải hình thang cân.
Phản ví dụ (hình bình hành):
Xét hình bình hành (có và ). Vì hình bình hành là tứ giác có các cạnh đối song song nên nó cũng là một hình thang (có ).
- Theo tính chất hình bình hành, hai cạnh bên đối nhau bằng nhau: . Vậy đây là hình thang có hai cạnh bên bằng nhau.
- Nhưng hình bình hành (không có góc vuông, không phải hình chữ nhật) có hai góc kề một đáy không bằng nhau, nên nó không phải là hình thang cân.
Cụ thể hơn: với hình thang () mà hai cạnh bên bằng nhau, chỉ xảy ra một trong hai trường hợp: hoặc nó là hình thang cân, hoặc hai cạnh bên đó song song với nhau — khi đó nó là hình bình hành chứ không phải hình thang cân.
Kết luận: Khẳng định thứ nhất của bạn thứ nhất đúng, nhưng khẳng định đảo lại sai. Do đó bạn thứ hai nói đúng: có trường hợp hình thang có hai cạnh bên bằng nhau nhưng không phải hình thang cân (ví dụ hình bình hành).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.